Halil Gündoğan

“Devrim strajisi" üzerine:

MKP III. Kongresi’nin üzerinde; “Her şeyden önce MKP’nin Sosyalist Halk Savaşı Stratejisi halk savaşını sulandırmaktadır” ve “aşırı sol sekter bir tutumdur.”1 diyeninden tutalım da, “Yarım fokoculuktan tam fokoculuğa bir geçiş teorisi”2 türünden fırtınaların en çok kopartıldığı bir diğer önemli görüş ve yaklaşımı da, kuşkusuz ki; “Devrimimizin Stratejisi, sosyalist halk savaşıdır.” Başlığı altında ortaya konanıdır.3

Kongre iradesinin ‘devrimimizin stratejisi’ adına ileri sürdüğü ‘Sosyalist Halk Savaşı Stratejisi’ (SHSS) (kendilerinin de bir ilke imza atmış olmalarının gururuyla dile getirdikleri gibi) biline gelen Leninist devrim stratejisi olarak ‘Toplum Ayaklanma Stratejisi’ (TAS) ile Maoist devrim stratejisi olarak ‘Uzun Süreli Halk Savaşı Stratejisi” (USHSS) şeklindeki bu iki klasik devrim stratejisine göre, evet bir bakıma ‘yeni bir devrim stratejisi’ sayılır. En azından kavramsal boyutu ve kendilerinin bir iddiası olarak böyledir. Tıpkı NKP(M)’nin, bizim belli yönleriyle formüle etmeye çalıştığımız, TAS ile USHSS’nin sentezinin bir ifadesi olan birbirinin içine geçirme tarzı bir devrim stratejisi gibi4,yeni bir devrim stratejisi olmuş oluyor.

Genel kabul gören bir olgudur Marksizm teorisinin bilimsel esasları üzerine oturan bir teori olduğu. Haliyle de değişen ve farklılaşan koşulara uyarlı olarak kendisini sürekli bir şekilde yenileyerek geliştirip zenginleştirerek ilerleyen dinamik bir teoridir de.

Bu bağlamda elbette Kongre iradesinin devrim stratejisi adına ileri sürdüğü yeni görüşlerine, sırf bilinen o iki klasik devrim stratejisine ters düşüyor, onlara uymuyor, ezber kalıplarımıza hitap etmiyor diye karşı çıkmak, Marksizm teorisinin bilimsel ruhuna aykırı, dogmatik bir yaklaşım olur.

Sorun, ‘yeni’ ve ‘farklı’ olmasında değil; ‘yeni’ ve ‘farklı’ olanın bilimsel normlar üzerine oturup oturmadığındadır. Sorgulanarak açıklığa kavuşturulması gereken en esas mesele bu olmalıdır.

MKP, en son 2002 yılında gerçekleştirmiş olduğu 1. Kongresi’yle, öznelciliğin ve de kaskatı bir dogmatizmin zirvelerine oturttuğu “Mao ve Halk savaşı” teorisiyle; kırk küsur yıldır savuna geldikleri devrim teorisini,yine en iyi kendilerinin teorize ettiklerini beyan ederek; ‘Halk Savaşı’nın bu son senteziyle, teoriyi nitel olarak geliştirdiklerini iddia etmişlerdi. Ancak III. Kongrelerinde “Türkiye-Kuzey Kürdistan coğrafyası” dedikleri ülkenin artık ‘yarı-feodal’ olmayıp, kapitalist olduğuna hükmetmeleriyle birlikte, haliyle, devrimin aşaması tespitinde de,

stratejisinde de değişikliğe gitme gereği duydular. Yani bir bakıma devrim teorisindeki bu esaslı değişiklik, denilebilir ki nesnel koşulların tahlili üzerinden geliştirilmiş oluyor ki; bu özelliğiyle, en azından görüngüsel olarak da olsa bir ‘bilimsel’lik payesi taşıdığı rahatlıkla söylenebilir. Fakat bu yönüne rağmen formüle edilen devrim stratejisinin kendisinin bilimsel normlar üzerine oturup oturmadığı, ayrı bir boyut olarak, sorgulanmaya muhtaç bir sorundur.

4-1) “KAYPAKKAYA’NIN KONUYU ELE ALIŞ TARZI” SORUNU:

Öncelikle belirtmek gerekiyor ki; MKP’nin (ve de TKP/ML’nin) kırk küsur yıl boyunca savuna geldikleri devrim teorisi de, elbette Kaypakkaya tarafından bir ‘sosyo-ekonomik yapı tahlili’ üzerine oturtulmuştu. Ve bu bakımdan delinebilir ki bu teoride bilimsel esaslar üzerinden şekillendirilmiştir. Ancak dedik ya bu sadece sorunun biçimsel/görüngüsel boyutu itibariyle böyledir. Özünde ise Kaypakkaya’nın teorize ettiği ve ardıllarından TKP/ML ve MKP’nin savuna geldikleri devrim teorisinin bir bütün olarak bilimsel esaslar üzerine oturan bir teori olduğunu söylemek pek mümkün olamayacaktır. Çünkü sözkonusu teori her şeyden önce somut koşulların somut tahlili üzerine oturtulmamış olması yönüyle, ciddi şekilde kusurluydu.

Daha önceki bölümlerde de ifade ettiğimiz gib;i Kaypakkaya’nın hem somut nesnel veriler üzerinden bütünlüklü bir sosyo-ekonomik yapı tahlili yoktur, ve hem de farklı sosyo-ekonomik yapılara sahip olan Türkiye ve K. Kürdistan devrim teorisini, bu iki ülkenin toplam sonuçları üzerinden, ‘ortalamacı’ bir ele alışla, her iki ülkeyi de aynı gören ve her ikisinin devrimini, onların özgünlüklerini gözetmeyen tek bir devrim stratejisi üzerinden öngörmüştür. Açıktır ki bu tarz bir ele alış, bilimsel olarak ciddi şekilde kusurludur. Çünkü bir ülkenin devrim teorisi, o ülkenin kaba algısal ve de yüzeysel gözlemlere dayalı fikir yürütme yöntemiyle yapılmış olan sosyo-ekonomik yapı ‘tahlili’ üzerinden ortaya konamaz. Bu, herhalde ki bilimsel perspektifin abc’sidir. Ve ama yadsınamaz bir gerçektir ki Kaypakkaya’nın gerek sosyo-ekonomik yapı tahlili ve gerekse devrim teorisini oluşturma tarzı işte tam da bu olmaması gereken türdendir. ‘Bilimsel olarak ciddi şekilde kusurlu’ olması da zaten bu özelliğinden ötürüdür.

Ve Kaypakkaya devrim teorisini, “Türkiye” coğrafyasının değil, esasen bu coğrafyanın Kuzey Kürdistan kesiminin nispeten daha ağır basan feodal üretim ilişkilerini baz alarak kurgulamıştır. ‘Kurgulamıştır’ diyoruz, çünkü verilere dayalı somut nesnel gerçekler üzerinden ortaya konmayan şey, kaçınılmaz olarak bağrında öznel bir kurgulama olgusu taşıyor olacaktır. Nitekim Kaypakkaya, özellikle de devrim stratejisini teorize ederken, önemli oranda özgün nesnellikten kopmuştur. ‘Türkiye’ coğrafyasını 1930’lu – 1940’lı yılların Çin ülkesinin koşullarıyla aynılaştırmıştır. Ve aynı koşullara sahipmiş gibi Çin devrim teorisini, Türkiye ve Çin’in verili süreçlerinin arzettiği özgünlükleri es geçen bir indirgemecilikle, adeta birebir dinelebilecek bir benzeştirmeyle,‘Türkiye’ coğrafyasına uyarlamıştır. Şafak revizyonistleriyle kavgasının oldukça önemli bir kesitini, onların öngördüğü teori ve pratiklerinin, Çin’de uygulanan biçimiyle halk savaşına ne oranda uygun olup olmadığı oluşturur. Kaypakkaya’nın düşüncesinde, strateji ve taktikleriyle, Çin’de uygulanan devrim stratejisi bütünüyle ‘Türkiye’ coğrafyasına da uygundur, geçerlidir. Bu yüzden de Kaypakkaya elbet Şafak revizyonistleriyle Çin devriminin değil, ‘Türkiye’ devrimi stratejisini tartışır. İşte böylesine bir özdeşleşme hali söz konusudur, deyip tekrardan Kongre’nin görüşlerini değerlendirmesine geri dönelim.

Kaypakkaya’daki bu problemli ele alış tarzı, ardıllarınca sorgulanmaksızın, ‘en doğru teori’ mertebesinde bir dogma olarak sahiplenilip hayata uygulanmaya çalışıldı. Ve kırk yıl sonra kongresini toplama başarısı gösteren MKP, Kaypakkaya’daki bu öznelci-mekanik ele alış tarzını eleştiriyle aşacağına, tam aksi yönde, denilebilir ki geliştirerek(!) zirvesine vardırdı. Biz o gün bunun, biraz da sert bir üslupla, eleştirisini “MKP’nin ‘Tarihi Muhasebesi’nde öznelcilik ve dogmatizm” isimli çalışmamızın II. Bölümü’nde genişçe yapmıştık. Ancak aradan geçen on koca yıla karşın görüyoruz ki MKP, bizim bu eleştirilerimizin de üzerinden atlayarak, geçmiş dönem devrim teorisinin herhangi bir değerlendirmesini yapma gereği duymamıştır. Tam aksine: ‘halk savaşının sadece yarı-sömürge ve yarı-feodal ülkelerde geçerli olabileceği’ şeklinde bu tespitleri dışında, başkada herhangi bir yanlışlarının olmadığına hükmediyor.

Bu duruş ve ela alış tarzı, ister istemez bir şekilde, ellerine ayaklarına köstek olacaktı; nitekim olmuş da. Çünkü öne sürdükleri ‘yeni teori’lerindeki ‘yeni’, denilebilir ki meselenin esasen söylemsel boyutuyla sınırlı kalmıştır. Yani bir diğer ifadeyle ‘yeni’nin tüm orijinalliği; eski teorinin bozuma uğratılmış tekrarından ibaret olması, bunun ötesinde bir içerik kazanmamış olmasıdır: Ortaya çıka çıka koca bir eklektik teori daha çıkmıştır. Olanın-bitenin kısa özeti maalesef ki budur.

Kongre bilinci, ‘yeni’ bir şeyler söyleme adına, teoriyi haddinden fazla zora koşmuş görünüyor. Vardığı sonuçları, ya da kendilerinin beylik ifadeleriyle söylersek; sentezlerini nesnel olgular zemini üzerinden değil de, kendi öznelci-iradeci belirlemeleri üzerinden temellendirmeyi tercih etmiş olmaları, böylesi bir zorlamayı bir bakıma kaçınılmaz akıbet kılmış. Yani kurgulanan ‘yeni teori’yi bir şekilde ‘makul’ bir kılıfına-kitabına uydurarak sunma gayretine düşülmüş vs. vs. İşte sırf bu özellikleri dahi, ortaya sürülmüş olan bu ‘yeni teori’nin içeriğinin bilimsel esaslar üzerine oturup oturmadığını açığa vuran parametreleridir.

Kanaatimizce ‘yeni teori’nin temel açmazını şu üç esaslı husus oluşturmaktadır:

1-) MKP III. Kongresi mücadele biçimlerini verili tarihi koşulların ortaya çıkardığı veya çıkaracağı sınıf mücadelesinin somut ihtiyaçları üzerinden değil; kendi kurgusal öznel tercihleri üzerinden belirleme yoluna gitmiştir. Böyle olduğu için de öne sürdüklerinin gerekçelendirmesini mecburen zorlama-yapay nedenler üzerinden yapmak zorunda kalmış.

2-) MKP III. Kongresi ‘Türkiye-Kuzey Kürdistan coğrafyası’nın iki farklı sosyo-ekonomik yapı, iki farklı devrim aşaması ve haliyle de iki farklı ele alışı zorunlu kılan özgün gerçekliğini es geçip, ‘ortalamacı’ bir ‘üniter ülke’de karşı karşıya kaldığı demokratik devrim sorunları ile sosyalist devrimi nasıl bir devrim stratejisiyle ele alması gerektiğinin teorisini henüz oluşturamamış olmanın açık bocalaması içine düşmüş.

3-) MKP III. Kongresi gerek genel olarak Halk Savaşı teorisi, gerek Çin’de ve daha pek çok ülkede uygulanmış olan devrim stratejisi olarak USHSS ve gerekse Fransa, Rusya ve daha başka birçok ülkede uygulanmış olan devrim stratejisi olarak TAS konularındaki geçmişten beri süregelen o temel ve esaslı yanılgı ve yanlış kavrayışını hâlâ aşamamış olmasının getirmiş olduğu muazzam kafa karışıklığıyla, devrim stratejisi konusunda ‘yeni’ bir şeyler söylemeye kalkışmış.

Özetin de özeti olarak sunduğumuz bu kısa değerlendirmede ileri sürdüğümüz görüşlerimizi, Kongre bilincinin vardığı ‘teorik sentez’leri ve sonuç karar görüşleri üzerinden sorgulayarak somuta kavuşturalım.

Öncelikle devrim stratejisi olarak neyi nasıl ifade ettiklerine dair söylediklerini ele alalım. Şöyle demekteler:

“Türkiye-Kuzey Kürdistan sosyo-ekonomik yapı itibariyle kapitalisttir. Buna bağlı olarak devrim stratejimiz de Sosyalist Halk Savaşı Stratejisidir. (…)”5

Görüleceği üzere burada “Türkiye ve Kuzey Kürdistan” ülkesi bir bütün olarak ele alınıyor ve Kuzey Kürdistan’ın arzettiği farklı özgünlük ‘ortalama’ sonuç üzerinden, ona yedirilmek suretiyle es geçilerek Türkiye’ye eklemleniyor ve dolayısıyla da toplamdaki baskın kapitalist ilişkiler baz alınarak buranın da kapitalist olduğuna hükmediliyor. Ve dolayısıyla da bu her iki sosyo-ekonomik yapıda da gündemdeki devrimin sosyalist devrim olduğuna; Kuzey Kürdistan ülkesi için ayrıca bir ara aşamayı – bir geçiş evresine gerek olmadığına, burada da doğrudan sosyalist cumhuriyetin ilan edilebileceğine karar kılınmış. Varılan bu sonuçtan hareketle de bu her iki ülkede sosyalist devrimi gerçekleştirmenin ortak stratejisinin SHSS olduğu belirlenmiş.

Buradaki öznelci yaklaşım hem çok bariz ve hem de bir o kadar düşündürücüdür. Çünkü burada sırf nesnel olguların yanlış ve yanılgılı tahlili sonucuyla karşı karşıya kalmıyoruz; aynı zamanda oldukça belirgin bir biçimde bir olgunun inkarıyla, üzerinden atlanmasıyla karşı karşıya geliyoruz. Senin, Kuzey Kürdistan’ın gündemdeki devriminin ne olması gerektiğine dair düşünceni, daha en başından kadük kılan bir sosyal pratik söz konusu: Kuzey Kürdistan, bugün tüm dinamikleriyle, kendi somutunun baş çelişmesi olan ezen-ezilen ulus çelişmesinin çözümüne kilitlenmişken; tüm gücüyle ulusal demokratik devrimini bir şekilde ulusal hak kazanımlarıyla ‘zafere’ ulaştırmaya çalışıyorken; bu bariz olgusal gerçekliğin dahi es geçilerek, buraya sosyalist devrim projesinin öngörülüyor olması, gayet tabi ki sosyal yaşamın nesnel gerçekliğinin karşısına kendi öznel dünyasının ham-hayal kurgularıyla dikilmek olacaktır: İnkar ve es geçme dediğimiz şey, bu somutta işte tam da budur.

Kaldı ki Kuzey Kürdistan’ın özgünlüğü/özel durumu sadece ulusal çelişmesi dolayısıyla da değildir. “Demokratik devrimin görevleri-sorunları” kapsamında addedilen ve hâlâ ‘feodalizm ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme’yi başlıca çelişmeler içinde baş sıralarda tutan söz konusu ‘feodal kalıntılar’ da esasen Kuzey Kürdistan’a ait olgulardır. Bunların Kuzey Kürdistan somutundaki gerçekliği ile, “Türkiye-Kuzey Kürdistan ülkesi’ geneline yedirilmiş ‘ortalamacı sonuç’ gerçekliği her haldeki aynı olmasa gerek. ‘Türkiye – Kuzey Kürdistan ülkesi’ geneline yedirilmiş haliyle önemsiz bir konumda kalacak olan söz konusu bu ‘feodal kalıntılar’ın Kuzey Kürdistan somutunda hiç de aynı ’önemsiz kalıntılar’ gerçekliliği arz etmediği, tam aksine hâlâ oldukça güçlü-etkili unsunlar olarak yaşamda yer tuttukları, yadsınamaz bir olgudur da.

Hal böyle olunca da Kongre iradesi hem Kuzey Kürdistan’ın devrim aşamasını doğru ve isabetli bir şekilde belirleyememiş oluyor ve hem de Maoist ve Leninist devrim stratejileri olarak da tanımladığımız USHSS ile TAS’ı, mekanik bir indirgemecilikle, devrim aşamaları üzerinden ele alan o eski sakat anlayışının açmazıyla bocalama durumuna düşmüş oluyor. Bu aleni açmazını da ‘kır-şehir diyalektiği’ ‘sihirli formül’üyle kapamaya çalışmış. Tabii nafile bir gayret.

4-2) “DEVRİM STARTEJİLERİNİN DEVRİM AŞAMALARINA KOŞULLANMASI” SORUNU:

Devrim stratejilerinin devrim aşamaları üzerinden böyle keskin kategorik tasniflenmesi her şeyden önce bilimsel bir ele alış tarzı olmadığı gibi, sosyal pratiğin tecrübeleriyle de örtüşük değildir. Nitekim biliyoruz ki örneğin Rusya’daki demokratik devrim çok açık bir görüngüyle TAS üzerinden yaşanmıştır. Keza Kongre bilincinin toplu ayaklanma örnekleri olarak sıralamış olduğu günümüz Tunus ve Mısır’ın gündemdeki devrim de her haldeki doğrudan sosyalist devrim kapsamında sayılabilecek bir devrim olmasa gerek. Tipik olan, ‘siyasal özgürlükler’i önceleyen, demokratik devrim zemininde duran toplumsal kakışmalar olduğudur.

Bilinir ki devrim stratejilerinin belirlenmesinde bir yığın tarihi-sosyal-siyasal-askeri ve kültürel özellikler etkide bulunmakla birlikte, ancak esas belirleyici unsur, verili tarihi anda devrim ile karşı-devrim güçleri arasındaki güç ilişkisi ve konumlanışlarıdır.

Tarihte bilinen iki devrim stratejisini geliştirip yetkinleştiren Lenin de, Mao da sorunu esasen bu unsur üzerinden ele almış ve devrimin fiili örgütlenmesini de bu unsurun arzettiği somut realiteye göre biçimlendirmişlerdir.

Böyle olunca da, Kongre bilincinin devrim stratejisinin, öncelikle bu yönlü bir açmazın kıskacında olduğunun altını çizmek gerekiyor. Çünkü bu açmazdır Kongre bilincine Kuzey Kürdistan’da toplu ayaklanma stratejisinin nesnel koşullarının bulunup bulunmadığını sorgulatmadan dışlatan ana unsur. Kongre her ne kadar Kuzey Kürdistan için ‘kapitalist ülke’ tespitinde bulunuyorsa da; ancak orası için öngördüğü devrim stratejisi aslında USHSS’dir. MKP’nin bu devrim stratejisini esasen demokratik devrim aşamasının bir stratejisi olarak öngördüğünün de bilindiği bir durumda, rahatlıkla ileri sürülebilir ki Kongre, öngörmüş olduğu bu devrim stratejisiyle, buradaki devrimin aslında hâlâ demokratik devrim dinamikleriyle varolabilecek bir devrim olarak görmektedir. Ve aslında ‘kır-şehir diyalektiği’ sihirli formülüyle, kendince, USHSS ile TAS’ı tek bir devrim stratejisine dönüştürmeyi kurkuladıkları teorilerini; eleştiriyle aşıp, yanlış ve yanılgılı ele alışlarını gidermedikleri için, sırf uluslararası/çok uluslu tekelci sermayeyle olan bağımlılık ilişkileri üzerinden teorize ettiği emperyalizm olgusundan ötürü, devrimin şehirlerde de tıpkı kırsalda olduğu biçimiyle örgütlenmesi gerektiğine hükmediyorlar. Yani aslında burada sentezi yapılan şey, tam olarak USHSS ile TAS’da olmuyor. Çünkü her ne kadar da eski klasik tarzda bir toplum ayaklanma değil; ‘yeni tarzda bir toplu ayaklanma stratejisi’ teorize ettiklerini söylüyorlarsa da; ancak bu söyledikleriyle, yeni tarzda da olsa, hiçte bir toplu ayaklanma stratejisinin tarzını öngörmedikleri, bilakis USHSS’ni şehirlere uyarlamaya çalıştıkları rahatlıkla söylenebilir. Söyledikleri aynen şöyle:

4-3) “HALKA SAVAŞI’NIN DEĞİL, USHSS’NİN ‘KIR ŞEHİR DİYALEKTİĞİ’ ADI ALTINDA ŞEHİRLERE UYARLANMASI” SORUNU:

“Bu bakımdan SHSS, klasik sosyalist devrim stratejisi olan toplu ayaklanma stratejisinden de farklıdır. Türkiye-Kuzey Kürdistan özgülünde, sosyalist halk savaşı stratejisi, sosyalist devrimin özgün yürütülüş biçimidir. Bu özgünlük halk kitlelerinin yoğunlaştığı şehirleri esas mücadele alanları olarak belirleyip devrimci savaş süreci içerisinden küçükten büyüğe doğru askeri bağlamda genel halk silahlanması ve halk ayaklanması geliştiren yürüten ve devrimin iktidar organlarının kurulmasını ve kurumsallaşmasını güvence altına alan Partizan Halk Güçleri (PHG) aracılığı ile yürütülecektir. (…)6

“Yarı-sömürge, yarı-feodal ülkelerde genel ve emperyalizme bağımlı kapitalist ülkelerde ise, bazı özgünlükler içerisinde sosyal kurtuluş devrimlerinin tarihsel ve siyasal tecrübeleri proletarya ya bu ülkelerdeki siyasal iktidarların ancak küçükten büyüğe doğru bir hat izleyen Halk Savaşı yöntemiyle alaşağı edileceğini göstermiştir. Bu tür ülkelerde silahlı devrimle, silahlı karşı – devrim başından itibaren çatışma halindedir. (…)”7

“Silahlı mücadele başından itibaren stratejik olarak geçerlidir. (…)”8

Evet, MKP III. Kongresi gerek aktardığımız bu pasajlarda ve gerekse daha pek çok yerde söylemiş oldukları bu ve benzeri görüşleriyle, yukarıda altını çizdiğimiz ‘klasik sosyalist devrim stratejisi olan toplu ayaklanma stratejisi ‘emperyalizme bağımlı kapitalist ülkeler’in arz ettiği ‘bazı özgünlükler’i dikkate alarak yeni tarzda yorumlamış olduklarına dair savlarının böylece yeni bir fiil kendilerince boşa çıkarılmış olduğunu görmekteyiz.

Boşa çıkartılmıştır diyoruz; çünkü gerek öngörülen devrimci savaşın örgütleniş mantığı ve biçimi, gerek öngörülen temel örgütsel mekanizmalar, gerek öngörülen esas mücadele biçimleri, ve gerekse devrim ile karşı-devrimin ta başından itibaren silahlı olarak karşı karşıya durduğu savı üzerinden kurguladıkları silahlı mücadele anlayışları ile, Toplu Ayaklanma Stratejisinin öngörmüş olduğu tüm esasları geçersiz kılan, fantezisel bir strateji resmediliyor.

Ve yadsınamaz ki ileri sürülen tüm bu esaslar TAS’ın değil; ‘Halk Savaşı’ yerine ikame ettikleri USHSS’nin esaslarıdır. Bundandır ki Kongre iradesinin ‘emperyalizme bağımlı kapitalist ülke’ koşullarına uyarlamaya çalıştığı şeyin TAS olmayıp, USHSS olduğu bizce her türlü tartışmanın dışındadır.

Zaten böyle olduğunu aşağıya aktaracağımız şu sözleriyle bir bakıma bizzat kendiler de teyit etmiş oluyorlar.

“(…) Partimizin ideolojik belgesinde9 savunulan; Halk Savaşı sadece yarı feodal-yarı sömürge ülkeler için geçerlidir anlayışı eksiktir.Halk savaşı kapitalist ülkeler için de geçerlidir. Bu her kapitalist ülkede daha farklı biçimler de olabilir. (…) ulaştığımız teorik sentez sonucunda Türkiye-Kuzey Kürdistan bağlamında,dolayısıyla yeni bir biçim ve içerik temelinde Sosyalist Halk savaşı stratejisinde, gerilla savaşı da önemli ve temel bir güç olarak ele alınacaktır. Ancak toplu ayaklanma ile eş güdümlü bir şekilde ele alınarak yürütülecektir. (…)”10

Görüleceği gibi burada geçmiş dönem ‘halk savaşı’ görüşlerine ilişkin itirazları sadece onu yarı-feodal, yarı-sömürge ülkeler için geçerli olabilin bir strateji olarak sınırlamış olmalarına ilişkindir. Bunun ‘eksik’ bir yaklaşım olduğunu değerlendirmektedirler: Bu demektir ki dünün ‘halk savaşı’ teorileri/anlaşıları ve ele alışları her ne idiyse, o teori pekâlâ ‘kapitalist ülkeler için de geçerlidir.’ (Burada geçemeden, şunun altını çizmekte fayda var. Görüleceği gibi bu son aktardığımız pasajda ‘halk savaşı’nın kapitalist ülkelerde de geçerli olduğuna hükmedilirken herhangi bir sınırlama getirilemeden, genelme tüm kapitalist ülkeleri kapsayan bir ifade kullanılıyor. Oysa hatırlanacağı üzere birkaç paragraf yukarıda aktardığımız pasajda ise özel vurguyla ‘emperyalizme bağımlı kapitalist ülkeler de ve ayrıca bu ülkelerde de ‘bazı özgünlükler içerisinde’ ‘halk savaşı’nın uygulanabilir olabileceğine hükmedilmekteydi. Çelişki ve açmaz bariz!... Dedik ya; kongre iradesi bu çalışmaya gerektiği gibi hazırlanmadan, yeterince iç tartışmasını yaşamadan ve haliyle de kafası netleşmeden soyunmuş. Bu durumdan ötürü de böylesi bariz çelişki ve açmazlar bir bakıma kaçınılmaz da oluyor) peki Kongre iradesinin bugün kapitalist ülkeler için de geçerli olacağını ilan ettiği ‘halk savaşı’ neyin nesiydi, nasıl tanımlıyor ve içeriklendiriyorlardı bunu? Andıkları I. Kongre belgelerinde kelimesi kelimesine aynen şöyle tanımlamaktaydılar:

“Halk Savaşı; en özlü ifadesiyle yarı-feodal, yarı-sömürge ve sömürge ülkelerde anti-emperyalist, anti-feodal mücadelede ifadesini bulan işçi sınıfının Maoist komünist Partileri aracılığıyla politik olarak önderlik ettiği, özünde uzun süreli köylü savaşının ekonomik, politik iktidarlaşma ve askeri savaş stratejisidir.”

Evet, aynen böyle diyor ve bir savaşın ‘halk savaşı’ olarak tanımlanabilmesi için de ‘kapı gibi’ kuvvetli 8 temel kritere bağlıyorlardı. Bunlardan birkaçının değil, bir tanesinin daha eksik olması halinde o savaşın ‘halk savaşı’ sayılamayacağına hükmediyorlardı. Bu 8 koşulun içinde ‘olmazsa olmaz’lar vardı. Örneğin gündemdeki devrimin demokratik devrim olması ve ama bu demokratik devrimin de özünün toprak devrimi olması’ ilkesi vardı. Ve keza proletarya öncü güçtü, ama devrimin temel gücünün köylülük olması şarttı.Keza iktidarın illa ki parça parça alınması’, ‘kızıl siyasi iktidarlar’ perspektifiyle şehirlerin kırlardan kuşatılması gerekiyordu. Esas örgütlenme biçimi ordu, esas mücadele biçimi silahlı mücadele olmak zorundaydı. Vs. vs. İşte bunların tümünü kapsamayan hiçbir devrimci savaş ‘halk savaşı’ payesi kazanmazdı.

İşte MKP III. Kongresi bugün bu ele alış ve tanımlayışını yeni unsurlar üzerinden belirleme ve de güncelleme gereği duymadan; dünün bu ele alışındaki tek eksiğin ‘halk savaşı’nın kapitalist ülkeleri de kapsamayıp, sadece yarı-feodal, yarı-sömürge ve sömürgeler ile sınırlandırılmış olması olarak tespit ediyor.Hal böyle olunca da demek oluyor ki Kongre iradesi dünün bu ‘halk savaşı’ görüşünü aynıyla koruyor ve de savunuyor.

Fakat tam da bu durumda ortaya başka büyük açmazlar ve handikaplar çıkmış olur. Çünkü ‘halk savaşı’nın ‘olmazsa olmaz’ ilkeleri/kriterleri addedilen o 8 koşuldan birçoğu bugün otomatikman devre dışı kalmış durumda. Böyle olunca da kaçınılmaz olarak şu soru gündeme gelecektir: Siz acaba hangi halk savaşından bahsediyorsunuz? Öyle ya bugün; gerilla savaşını temel savaş biçimi olarak TAS ile birleştirmekle ve silahlı mücadeleyi baştan sona esas mücadele biçimi olarak belirlemiş olmakla ve keza kırda ve şehirde ta en başından itibaren ordu örgütlülüğü oluşturmayı hedeflemiş olmakla bu savaşın pekâlâ da ‘halk savaşı’ olabileceği sentezine varılabiliniyorsa; o halde dünün o iddialı ahkam kesmelerin esaslı bir özeleştirisinin yapılması gerekmez mi?

Gerekir, çünkü öngörülen ‘halk savaşı’ her şeyden önce hem ‘uzun süreli köylü gerilla savaşı’ olma vasfını, hem köylüyü temel güç varsayan olmazsa olmazını ve hem de yine en karakteristik belirleyenlerinden addedilen kızıl siyasi üsler kurarak iktidarın kırdan şehre parça parça ele geçirilmesi gibi son derece hayati bulunan temel stratejisini yitirmiş durumdadır. Hal böyle olunca da dünün yadsınan tüm bu yönlerine karşın bugün buna yine de ‘halk savaşı’dır denilecekse, o halde bu esaslı teorik özeleştiri yapılmak zorundadır.

Yaptığımız alıntılardan da anlaşılacağı gibi MKP, dün olduğu gibi bugün de, ‘halk Savaşı’nı Maoist devrim stratejisi dediğimiz ‘Uzun Süreli Halk Savaşı Stratejisi’yle özdeş saymakta ve öyle de ele almaktadır. Yani MKP ‘halk Savaşı’ derken, Çin’de uygulanan devrim stratejisini kastetmiş oluyor.11 Dün bunu özü toprak devrimi olan demokratik devrimle ve uzun süreli köylü gerilla savaşı ve kızıl siyasi üslerle tanımlıyorken; bugün bu tanımın o en karakteristik özelliklerini oluşturan dünün bu ‘olmazsa olmaz’larını dışta tutarak, ve de temel mücadele alanlarını ve devrimin temel gücünü ‘kapitalist ülke koşulları’ zemini üzerinden yeniden formüle edip ve ama ‘Uzun Süreli Halk Savaşı Stratejisi’nin diğer tüm unsurlarını ise ana hatlarıyla alıp, aynıyla yeni koşullara uyarlama dışında, ‘Sosyalist Halk Savaşı Stratejisi’yle ortaya konabilmiş yeni ve farklı bir devrim stratejisi teorisinden bahsedilmek maalesef ki pek mümkün olamıyor.

Dediğimiz gibi, Kongre iradesinin ‘SHSS’ adını verdiği devrim stratejisi, asla ama asla TAS’ın özgün koşullara uyarlanmış hali değildir. Sömürge, yarı-sömürge ve yarı-feodal ülkeler koşullarında geçerli olabilecek olan USHSS’ni ‘Halk Savaşı kapitalist ülkelerde de geçerlidir.’ buyurtusuyla, bunu kapitalist ülke koşullarına, empoze tarzıyla, uyarlamaya çalışmışlardır.

Ve haliyle de demokratik devrim aşaması üzerinden tanımlanan dünün ‘demokratik halk savaşı stratejisi’ bugünün sosyalist devrim aşamasında, devrimin değişen bu niteliği ve hedeflerine uygun olarak ‘sosyalist halk savaşı’ olmuş oluyor. Hikâyenin ana özeti maalesef ki tamamen bundan ibarettir.

‘Halk Savaşı’ üzerine gerek bizim söz konusu daha önceki çalışmamızda ortaya koyduklarımız ve gerekse o dönemlerin NKP(M)’sinin ortaya koyduğu, ‘Komünist hareketin tarihinde genel olarak Halk Savaşı’nın iki biçimini gördük. Yoldaş Mao TseTung tarafından geliştirilen uzun süreli halk savaşı yöntemi ve yoldaş Lenin tarafından geliştirilen kitlelerin silahlı ayaklanması yöntemi’ şeklindeki bu son derece yalın ve kolay anlaşılır perspektifler Kongre bilinci tarafından sorgulama vesile yapılıp da sorun enine boyuna tartışılmış olsaydı; kuvvetle muhtemeldir ki hem genel olarak ‘Halk Savaşı’ teorisi ve hem de iki farklı devrim stratejisi olan USHSS ile TAS konularında bunca kafa karışıklığı bir Kongre kararı/performansı olarak ortalığa boca edilmeyebilirdi. Çünkü o zaman bilinebilirdi ki genel geçerliliği olduğu söylenen ‘Halk Savaşı’, USHSS değil, daha başka devrim stratejilerini de kapsayan genel üst başlıktır. Ve keza USHSS konusunda, bu safhası komünist parti, kızıl siyasi iktidar, özü toprak devrimi olan demokratik devrim ve köylü temel gücü, vb. koşuluna kilitleyen o malum yanılgı ve yanlış kavrayışı düzeltmiş olabilseydiler, USHSS’ni hem toprak devrimine indirgenmeyen demokratik devrim koşullarında, hem devrimin temel gücünün işçi ve köylüler tarafından oluşturulduğu koşullarda da rahatlıkla geçerli olan bir strateji olduğu sonucuna varabilirlerdi. Keza TAS’ı da götürüp sadece sosyalist devrim aşamasındaki kapitalist ülkelerde geçerli olabilecek bir devrim stratejisi prangasına hapseden o fevkâlâde yanılgılı anlayış ve ele alışlarını sorgulamış olabilseydiler ve keza bu stratejinin “(…) Bitkin, mecalsiz, düzen içi tasfiyeci oportünizm”cileri kesimler elinde ‘tarihte ve bugünde devrimci savaşın zora ve şiddete dayalı olduğunu ve gerekliliğini anlayamamıştır. Özellikle kapitalist-emperyalist ülkelerde kitlelerin devrimci savaş ruhuyla eğitilmemesi, devrimci savaşın kendiliğinden –bir gün- belki olabileceği, baştan bu şekilde bir perspektifle yol açılmasının gereksizliği üzerine fikriyat oluşturulmuştur. Bu fikriyat legalist, sendikalist, nicel birikimcilik ya da evrimcilik çerçevesinde kitleleri devrimden alıkoyma rolü ve işlevi görmüştür, hâlâ da bu rolü oynamaktadır.”12 şeklinde, sokulmuş olduğu bu hali üzerinden değil de, gerçek manada Lenin’in tekrardan kazandırdığı devrimci ruhu üzerinden kavramış olsaydı; muhtemelen hem devrimciliği böyle bariz bir şekilde mücadelenin sadece silahlı şiddet içeren biçimine indirgenmez ve hem de gerilla savaşının ya da mücadelenin ‘partizan savaşları’ tarzının hem TAS içindeki yer ve önemini ve hem de bunun ‘kır-şehir diyalektiği’nin değil, devrimci mücadelenin çeşitli biçimlerinin aynı devrim stratejisinin farklı unsurlarının diyalektiği olduğunu daha kolay kavrayabilirdi.

Bütün bunlar yapılmadığı ve sorunlar doğru temelde ele alınmadığı için hem bir yığın kavram kargaşasına neden olunmuş ve hem de hem kapitalizm koşullarında neden TAS’nin ve keza kapitalist ülkelerde de geçerli olduğunu ilan ettikleri ‘halk savaşı’ stratejisinin yetersiz kaldığının ve hem de bunlara alternatif olarak ileri sürdükleri ve ‘yeni teorik sentez’ dedikleri SHSS’nin gerekliliğinin olgulara dayalı makûl bir izahatı yapılamamış oluyor. Yapılamadığı için de mücadele biçimlerini yapay ve zorlama gerekçeler üzerinden iradi olarak belirleme pozisyonuna düşülmüş.

Mesela tıpkı yukarıda örneklemiş olduğumuz TAS yerine SHSS’yi geçirirken dayanak yaptıkları gerekçelendirmede olduğu gibi. Ya da silahlı mücadele ve silahlı örgütlenmenin neden esas olması gerektiğinin bir diğer temel gerekçesini de oportünist-reformist-revizyonist ve diğer türden sınıf uzlaşmacı ideolojik yaklaşımların TAS’ni kendiliğindenci evrimciliğin kıskacında devrimci özünden soyutlayıp, ‘barışçıl geçiş’ teorisi biçimine büründürmüş olmaları üzerinden oluşturmaya ç alışmalarında olduğu gibi.

Bilindiği gibi, silahlı mücadelenin ve silahlı örgütlenmenin kapitalist ülkelerde de neden ta en başından itibaren esas mücadele ve örgütlenme biçimi olması gerektiğine dair temel argümanlarının neler olduğunu son attığımız ara başlıktan hemen sonra aktardığımız üç pasajda görmüştük.

Bu pasajlarda dile getirilen görüşler, besbelli ki TAS’ın değil, daha önce de ifade edip altını kalınca çizdiğimiz gibi, doğrudan doğruya USHSS’nin temel argümanlarıdır. Hal böyle olunca da Kongre iradesinin SHS’nin temel unsurlarından addettiği TAS, aslında ta en başından devre dışı kalmış oluyor. Hani diyorlar ya: “(…) Sosyalist Halk Savaşı Stratejisinde, gerilla savaşı da önemli ve temel bir güç olarak ele alınacaktır. Ancak toplu ayaklanma ile eş güdümlü bir şekilde ele alınarak yürütülecektir. (…)”13

Devam edecek..

2.2. “ESKİ VE İYİCE YERLEŞMİŞ BİR BURJUVA DEMOKRATİK SİYASİ SİSTEME SAHİP OLMASI” SORUNU.

H. yeşil 1. Maddede Türkiye’nin Kominter Programında öngörülen ‘eski ve iyice yerleşmiş bir burjuva demokratik siyasi sisteme sahip’ olması koşulunu aradığına göre, demek ki bu koşula uygun olmayan ülkelerde sosyalist değil, demokratik devrimin gündemde olacağını öngörüyor.

Öncelikle belirtmek gerek ki; ‘eski ve iyice yerleşmiş bir burjuva demokratik siyasi sistemi” şeklinde, olabildiğince izafi-elastiki bir ‘koşul’un, ‘çözülmemiş demokratik devrim görevi’ olarak ileri sürülemeyeceği açıktır. Öte yandan Leninist perspektifte sosyalist devrim de asla böylesi bir koşula endekslenmez. Çünkü bu her şeyden önce tıpkı sosyalist devrimin ancak ki ileri derecede gelişkin kapitalizm koşullarında mümkün olabileceğini öngören görüş vari bir görüş olur ki, bunun da Leninizm tarafından aşıldığı bizce açıktır. Sıkı bir Leninist olarak H. Yeşil’in Ekim Sosyalist devriminin sosyalist devrim olup olmadığını sorgulatan böylesi bir argümanı ileri sürmesi, hiç kuşkusuz ki kendisi açısından büyük bir talihsizlik olmuştur.

H. Yeşil’in aktarmış olduğu görüşü Komintern’in hangi bağlamda ileri sürdüğünü belgelere dayalı olarak somutlama imkanlarımız maalesef ki yok. Sürecin devriminin sosyalist devrim olabilmesinin ve sosyalist devrimi gerçekleştirebilmenin bir ön koşulu olarak ileri sürülmüş ise, peşinen belirtebiliriz ki Komintern’in bu koşulu Leninist devrim teorisine aykırı, isabetsiz bir belirlemedir. Düşüncemize göre böylesi bir koşul olsa olsa ancak ki sosyalizmin inşasının nispeten daha kolay olmasına imkân sunan koşulların neler olabileceği tartışmasının bir unsuru olabilir.

Evet, hiç kuşku yok ki diğer başlıca koşulların varlığı halinde sosyalizmin inşası, burjuva demokrasisinin köklü bir geleneğe sahip olduğu ve keza sanayisinin ileri derecelerde gelişkin olduğu ülkelerde çok daha kolay ve hızlı bir tempoda mümkün olabilecektir. Marksizm teorisinin ustaları bunu çok açık ve anlaşılır bir şekilde dillendirirler de. Ve ama açıktır ki bunlar bir ve ayna şeyler değildir.

Ve keza geçmeden belirtmek gerekir ki H. Yeşil bu sorunu her ne kadar da ‘burjuva demokratik devriminin çözülmemiş görevleri’ kapsamında ele almışsa da; Türkiye veya bir başka kapitalist ülke özgülünde o ülkenin ‘eski ve iyice yerleşmiş bir burjuva demokratik siyasi sisteme sahip’ olmaması ‘çözümlemiş bir demokratik devrim’ sorununun veya bu anlama gelme koşuluyla bir orta çağ kalıntısının veya ‘yarı-feodal’ bir özelliğin varlığının göstergesi ve kanıtı olamaz her haldeki. Çünkü demokratik devrim, gerçekleştiği an itibariyle ‘eski ve iyice yerleşmiş bir burjuva demokratik siyasi sistem’i hemen hazır bir olgu olarak sunuyor/var ediyor olamaz. Hiçbir devrimin de böylesi bir sihirli gücü olamaz. Çünkü anılan sistem her haldeki ancak ki oldukça uzunca bir süreç içerisinde böylesi bir ‘olgun’luk dercesine ulaşabilir.

Dolayısıyla da demokratik devrim sorununu böylesi afaki bir koşul üzerinden tartışıyor olmak abestir. Demokratik devrim üst yapısal boyutta ancak ki feodal veya kapitalist öncesi diğer orta çağ sistemlerinin siyasi iktidarlarını tasfiye etme ve bunlar yerine demokratik bir cumhuriyet rejimini kurma tarihi göreviyle yükümlüdür. Bu koşul, bu boyutuyla esasen yerine getirilmiş ise, üst yapısal alanda burjuva demokratik devrim görevini yerine getirmiş ve esasen de tarihi misyonu bakımından tamamlanmış olur. Burjuva demokrasinin geliştirilip güçlendirilmesi, yetkinleştirilip oturtulması bu aşama itibariyle artık bir devrimsel sorun değil, iç reformsal sorun karakteri kazanır. Keza burjuva demokrasinin gerek faşizm ve gerekse baskıcı-gerici biçimler alması sorunu da, daha önce değindiğimiz gibi, sistemi kapitalizm öncesi döneme geri çevirip, toplumun önüne tekrardan bir demokratik devrim görevi koymaz. Orada toplumun önünde ve keza burjuvazinin farklı kliklerinin gündeminde artık bir demokratik devrim sorunu değil, bir demokrasi sorunu yeralır. Bu koşullarda burjuvazi için demokrasi sorunu esasen konjonktürel güç dengeleri zemininde reformsal karakterli (veya hükümet darbeleri tarzında) çözümlerini bulması pekâlâ mümkündür. Nitekim, yığınca örneği özgülünde, aynen de böyle olabilmiştir.

Bu koşullarda toplum ve proletarya açısından ise demokrasi sorunu, siyasal özgürlükler genel sorunun bir başka unsuru olarak, esasen, bir sosyalist demokrasi talebi sorunu karakteri kazanmış olur ve de doğallıyla sosyalist devrimin güçlü dinamiklerinden biri halini alır.

Dolayısıyla da burada demokratik devrim mi, sosyalist devrim mi sorusuna Türkiye somutunda siyasal sistem sorununu H. Yeşil’in öngördüğü ‘eski ve iyice yerleşmiş bir burjuva demokratik siyasi sistem’in varlığı yokluğu üzerinden yanıt aranamayacağı açıktır.

Bundan ötürü burada Türkiye somutunda sorgulanması gereken esas şey, burjuva demokratik devriminin orta çağa ait siyasal sistemi tasfiye edip yerine burjuvazinin gereksinimini duyduğu cumhuriyet sistemini kurma şeklindeki tarihi görevinin yerine getirip getirilmediği; çözülemeyip de bugün aktarılan devrimsel bir boyutunun bulunup bulunmadığıdır.

Evet düşüncemize göre sorun Türkiye özgülünde ancak ki böyle konması halinde doğru ve isabetli olabilir. Sorun bu zeminde ele alınıp sorgulandığında da görülecektir ki burjuvazi önce 19. Yüzyıl ortaları itibariyle feodal siyasal sistemi burjuvazi lehine dönüştürmeyi, en azından iktidara ortak olmayı hedeflemiştir. Tarihe 1. Meşrutiyet olarak geçen reformsal hamle ve keza ardından gelen 1908

 devrimi esasen üst yapısal bir devrim olup, feodallerin iktidarı burjuvaziyle paylaşması sonucunu doğurmuştur. Burjuvazi açısından yarım kalan bu hamle, Kemalistler tarafından, 1923’te Cumhuriyetin resmen ve fiilen ilanıyla tamamlanmış olacaktır. Cumhuriyetin ilanı iktidarın esasen burjuvazisinin eline geçmiş olduğunun da ilanıdır. Ve fakat elbette ki iktidarın tek sahibi de değildir. Ancak bu kez iktidarını feodallerle paylaşmak durumunda olan hâkim unsur burjuvazidir. Burjuvazinin iktidarını feodallerle paylaşması bir keyfiyet tercihi değil, bir zorunluluk durumudur. İktisadi zorunluluk!

İktidarın bu ortaklık durumu, feodalizmin çözülmesine, dolayısıyla da güç yitimine uğramasına koşut olarak, sürekli bir şekilde burjuvazi lehine dönüşüm geçirmiş olup; 2. Dünya Savaşı sonrası süreç itibariylede, denilebilir ki, ortaklık durumu artık esasen bu özelliğini yitirmiş ve burjuvazi siyasal iktidarın tek söz sahibi olma durumuna evrilmiştir.

İşte bu dönüşümün esasen tamamlanmış olması itibariyle, Türkiye’de siyasal sistem açısından tarihi bir burjuva demokratik devrim görevi de kalmamış olur. Çünkü burjuva demokratik devriminin nihai olarak vaat edebileceği siyasal sistem cumhuriyet rejimidir. Ve bu cumhuriyet faşist diktatörlük, oligarşik diktatörlük vb. biçimlere bürünmüş olsa da, olgusal bir gerçek olarak mevcuttur artık.

Bunun ötesindeki, sırf siyasal sistem boyutuyla cumhuriyet v e demokrasi talebi ise ancak ki yeni demokrasinin, halk demokrasinin veya devrimci işçi-köylü demokrasisinin veya sosyalist cumhuriyet ve sosyalist demokrasisinin konusunu olabilir.

Bilindiği ve genel kabul gördüğü üzere emperyalizm ve proleter devrimleri çağı itibariyle yeni cumhuriyet-/halk cumhuriyeti veya devrimci işçi-köylü cumhuriyetleri özleri itibariyle, birer alt evreler olarak, proletarya devriminin ve demokrasisinin birer unsurlarıdırlar. Dolayısıyla da her ne kadar da sorun genel çerçevede demokratik devrim sorunu kapsamlı olsa da, ancak özellikle de ‘siyasal sistem’ olgusunun arzettiği gerçeklik itibariyle burjuva demokrasisi kapsamından çıkmış olduğundan, sorunun artık o eski argümanlar üzerinden ele alınamayacağı da anlaşılır olsa gerek. Dolayısıyla da buradaki demokrasi sorun ve talebi, klasik burjuva demokratik devriminin talep ettiği ‘demokratik cumhuriyet’ değildir. Ya doğrudan sosyalist demokrasi, veya, var ise diğer bir takım yapısal sorunların zorunlu olarak koşullayacağı, daha alt biçimlerinden biri olacaktır.

Türkiye özgülünde feodal kalıntıların/orta çağ artığı olguların varlık ve ağırlıkları boyutuyla sorgulanması gereken diğer belirleyici iki sahaysa iktisadi ve siyasi-sosyal-kültürel sahadır. En azından son iki on yıllık önem itibariyle ele alınması halinde iktisadi sahada feodal kalıntıların önem arzedecek herhangi bir varlığının söz konusu olmadığı, iktisadi yapının artık tamamen kapitalist üretim ilişkilerinin hakimiyeti altına girdiği ve bu anlamayla da iktisadi sahada burjuva demokratik devrimi gereksiniminin nesnel koşullarının kalmadığı somut-nesnel verilere dayalı olgularca açık ve nettir. Hal böyle olunca da, hiçbir kıvırtmacaya kaçmadan, "Türkiye özgülünde iktisadi saha da klasik anlamda burjuva demokratik devrimi esasen tamamlanmıştır" demek, bilimsel bir gerekliliktir. Yani özetle, gelinen aşamada demokratik devrimin iktisadi saha da çözmesi gereken hiçbir esaslı ‘tarihi görevi’ kalmamıştır.

Bu aşama itibariyle sorun, ancak ki yeni demokrasi veya devrimci işçi-köylü iktidarı kapsamına girecek boyutlarının olup olmadığı yönüyle tartışma konusu olabilir. Bu da gerek NEP tecrübelerinin, gerek Mao Zedung’un ve gerekse Komintern’in önemli vurgularda bulundukları verili anda ülke sanayisinin ‘sosyalizmin bağımsız inşası’ na imkân tanıyacak ölçüde bir gelişmişlik ölçüsüne veya varlığına sahip olup olmadığıdır. Bu kıstas dışında iktisadi sahada sosyalizme geçişin koşullarını hazırlamak anlamında bir yeni demokrasi veya devrimci işçi-köylü iktidarı vb. şeklindeki bir alt evreye, bir geçiş evresi’ne de gereksinim olmayacaktır.

Türkiye özgülünde sorunu bu yönüyle sorguladığımızda da; verilerin böylesi bir geçiş evresi gereksinimi zorunluluğunu getirmediğini, sanayinin gelişmişlik derecesinin, yani sosyalist iktisadın inşasını gereksinim duyacağı zorunlu alt yapısal koşulların mevcut olduğunu ortaya koyduğunu rahatlıkla söylemek mümkündür.

Bu bağlamda H. Yeşil’in iktisadi sahada bir geçiş evresine gereksinim duyulacağının göstergeleri olarak ileri sürdüğü 2. Ve 3. Maddelerde dile getirilen bu her iki gerekçenin de kendi başlarına bir geçiş evresinin yaşanmasının yeterli gerekçeleri olamayacağı her haldeki anlaşılır olsa gerek. Bu türden sorunlar, özgün politikalarla, pekâlâ proletarya diktatörlüğü altında çözülebilecek, üstesinden gelinebilecek sorunlardır.

            “NÜFUSUN %35’İNİ OLUŞTURAN KÜÇÜK BURJUVAZİYLE İTTİFAK YAPILMADAN DEVRİMİN GERÇEKLEŞTİRİLEMEYECEĞİ” SORUNU:

H. Yeşil 3. Madde’de nüfusun %35’in küçük burjuvazinin oluşturduğu, bu kesimle ittifak yapılmadan devrimin gerçekleştirilemeyeceğini ileri sürüyor. Ve küçük burjuvazinin taleplerinin sosyalizmin değil, demokratik devrimin kapsamında olduğunu söylüyor ve de buradan hareketle bunu devrimimizin neden sosyalist değil de demokratik devrim (daha doğrusu aslında bir geçiş evresi) olması gerektiğinin ‘nesnel gerekçe’lerinden bir diğeri olarak ileri sürüyor.

Burada öncelikle nüfusun %35’i gibi oldukça büyük bir oranı oluşturduğu ifade edilen ‘küçük burjuva kesim’in aynı sosyo-iktisadi standartlara sahip yekpare bir toplumsal kesimmiş gibi (ki bu orana K. Kürdistan’ın da dahil edilmektedir) sunulmasının temel bir yanlış olduğunun altını kalınca çizmek gerekiyor. Çünkü nüfusun %35’inin oluşturduğu söylenen bu ‘küçük burjuva kesim’ farklı sosyo-iktisadi standartlara sahip birçok farklı katmanlardan oluşur. Ve olgusal bir gerçektir ki bu toplumsal kesimin içinde en büyük bölüğü de ‘yoksul emekçiler’ diyebileceğimiz tabaka oluşturur. Kapitalizm koşullarında ve hele de devrimci kriz dönemlerinde küçük burjuvazinin bu yoksul emekçiler kesiminin, devrimin ilerleyen yükselişiyle birlikte proletaryanın bayrağı altında toplanacağını Marksizm teorisi de sınıf mücadeleleri pratiği de öngörülüyorken; H. Yeşil’in bu yaklaşımının sırf savunu amaçlı işi yokuşa sürmede yapay gerekçeler oluşturma özelliği taşıdığı açıktır.

Ve keza sosyalist devrimde küçük burjuvazisinin, orta köylülük de dahil, orta ve üst kesimini oluşturan bölüğüyle bir ittifak oluşturma zorunluluğundan ziyade, Lenin bu kesimin tarafsızlaştırılması siyasetini öne çıkarır. Bunlar ise öncesi sürecin değil, ancak ki devrimin fiili sürecinin yarattığı koşullarda ele alınabilecek sorunlar olurlar. Sınıflar ve toplumsal kesimlerin verili süreçteki davranış ve tutumlarını öznel istekleri değil, somut güç dengeleri ve ortamın genel koşulları belirliyor olacağından, H. Yeşil’in bu soyut gerekçesinin isabetli olmadığını, bariz bir zorlama olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

2-3) “KÖYLÜLÜĞÜN DEVRİMCİ POTANSİYELİ” SORUNU:

Keza aynı konu kapsamında sorun 4. Madde’de (yine Türkiye-K. Kürdistanı toplamı üzerinden yapılan ‘ortalamacı’ bir oranlamayla) bu kez de nüfusun yaklaşık olarak %30’unu oluşturduğu ifade edilen köylülüğün devrimci potansiyelini tüketip tüketmediği üzerinden sorgulanıyor. Ve H. Yeşil: “(ben bu soruya Kuzey Kürdistan-Türkiye’de köylülüğün devrimci potansiyeli tükenmemiştir cevabı veriyorum)” diyerek, bunu da sürecin devrimin neden sosyalist değil de demokratik devrim olması gerektiğinin bir diğer ‘haklı gerekçesi’ olarak ileri sürüyor.

Her şeyden önce bu özgülde şunu belirtmek gerekiyor ki; farklı sosyo-ekonomik yapıların köylülüğünü böyle ‘ortalamacı’ soyut bir köylülük olarak ele almak, esaslı bir yanlışı oluşturur.

Ve keza kendi iç tartışmalarının tarihi itibariyle (yani galiba 2009 yılları itibariyle) istatistik verilerin köylülüğün her iki ülke toplamındaki genel nüfusa oranının yaklaşık olarak %30’undan ziyade, %25’leri civarlarında gezindiğine işaret eder. Ve bu oran giderek de daha aşağılara doğru düşme eğilimi içindedir.

Öte yandan H. Yeşil’in bu %30’luk köylülüğü parantez içinde “(ki nüfusun hâlâ yaklaşık olarak %30’u ‘köyde’ yaşamaktadır.)” şeklinde, üretimsel fonksiyonu üzerinden değil de yaşam alanı üzerinden açımlaması da bir başka olumsuzluktur, bir başka zorlama yapay gerekçelendirme gayretidir. Çünkü bugün özellikle Türkiye’de ‘köyde’ yaşayan ve ama fiilen ‘köylü üretici faaliyeti’ içinde olmayan azımsanmayacak bir üretim dışı/atıl kesim de söz konusudur. Böyleyken H. Yeşil’in hem de köylülüğün devrimci potansiyelinin sorgulandığı bir mecrada köylülüğü, ‘köyde yaşayan nüfus’ olarak ele alması doğru olmamıştır.

Bunlar aslında elbette ki sorunun teferruat kısmını oluşturuyor. Asıl mevzu, Türkiye ve Kuzey Kürdistan köylüsünün ‘devrimci potansiyel’inin sorgulanmasında ortaya konan yaklaşımdadır.

Yazar ‘Köylülüğün devrimci potansiyeli’ derken, kastettiğinin, ana ekseninde toprak sorunu bulunan demokratik devrim olduğu açıktır. Böyle olunca da H. Yeşil’in sorduğu soruya verdiği “(Ben bu soruya Kuzey Kürdistan – Türkiye’de köylülüğün devrimci potansiyeli tükenmemiştir cevabını veriyorum)’ şeklindeki yanıtı ciddi bir problem oluşturur. Çünkü köylülüğün burada sorgulanan ‘devrimci potansiyeli’ demokratik veya ulusal-demokratik devrime koşullu bir durumdur. Bunun içinde köylülüğün baş çelişmesinin feodalizmle, temel taleplerinin de toprak ve demokratik cumhuriyet olması gerekir. Veya bir ulusal çelişmenin gündemde olması gerekir. Hali hazırda bunların hiçbirinin Türkiye köylüsünün sorunu olmadığı açık. Çünkü artık esasen kapitalist üretim tarzının birer unsuru haline dönüşmüş olan Türkiye köylülüğü açısından onları devrimci kılacak olan iktisadi ve siyasi alandaki en temel iki sorun aşılmış durumdadır. Dolayısıyla da onların (demokratik devrim) devrimciliğini koşullayan alt ve üst yapısal baş çelişmeleri feodal sistem artık söz konusu değildir.Haliyle de Türkiye köylülüğü açısından bir demokratik devrim gereksinimi de olmayacaktır: bu bağlamda da Türkiye’de genel köylülük gerçekliğinin H. Yeşil’in yargısının aksi yönde bir tablo sergilemekte olduğu, olgusal bir gerçeklik olarak, rahatlıkla ifade edilebilir.

Ve ama demokratik devrim zemininde, Türkiye köylülüğün tümünün artık devrimci potansiyel taşımıyor olması demek, kapitalist üretim ilişkilerinin öne çıkarmış olduğu emek-sermaye baş çelişmesi zemininde köylülüğün özellikle de az topraklı, yoksul ve kır proletaryasını teşkil eden ezici çoğunluk kesiminin yeni bir devrimci potansiyel taşımadığı anlamına gelmez. Bu kesim elbette ki devrimci bir potansiyel taşımaktadır. Ama bu demokratik devrimin değil, sosyalist devrimin devrimci dinamiğidir artık. Zaten kapitalist üretim tarzı zemininde köylülüğün devrimci potansiyelini demokratik devrim üzerinden değil, sosyalist devrim üzerinden sorgulamak gerekir. Ve ama kapitalist üretim ilişkileri zemininde devrimci potansiyelin ancak ki kapitalist sistemle uzlaşmaz sınıf çelişkisi yaşayan ‘kır yoksulları’ kategorisine dahil olan kesimin taşıyor olacağını da asla unutmamak gerekiyor. Yani köylülük içinde sisteme karşı devrimci potansiyeli ancak ki topraksız, az topraklı yoksul emekçi, köylü kesimi ve kır proletaryası taşıyor olacaktır. (Elbette köylülüğün ‘orta köylülük’ addedilen kesiminin de kapitalist sistemle çelişmeleri vardır. Ancak genel karakterleri itibariyle bu çelişmeler ‘uzlaşmaz çelişmeler’ özelliğinde olmadığından, devrimci kriz dönemleri dışında bu kesimi, sisteme karşı devrimci bir konumlanış içine çekmek mümkün olmayacaktır: Kriz dönemlerinde ise bunları tarafsızlaştırarak devrime dolaylı bir şekilde katmak pekâlâ mümkün olabilecektir.) Hal böyle olunca da zaten köylülüğün tümünde devrimci potansiyelin olup olmayacağını sorgulamak saçma olacaktır. Proletarya sosyalist devrimde ancak ki köylülüğün tek devrimci kesimi olan ‘kır yoksulları’yla kuracağı ittifakla yürüyor olabilecektir. vs. vs.

H. Yeşil’in Türkiye ve Kuzey Kürdistan toplamı üzerinden %30 olarak ele aldğı ve ‘devrimci potansiyeli tükenmemiştir’ dediği, köylülüğün gerçek ‘gerçekliği’ böyleyken; yani bu %30’luk köylülüğün yarısına yakın bir kesiminin demokratik devrimin potansiyel gücü/taban kitlesi olmaktan çıktığı, baş çelişme ve temel taleplerinin farklılaştığı, köylülüğün bu kesiminin de kendi içinde ciddi sınıfsal ayrışmalara uğradığı bir realite içinde; H. Yeşil bu kesimi nasıl yapacakta demokratik devrimin gücü kılabilecektir acaba? Nüfusun %35’ini oluşturduğunu söylediği küçük burjuvaziyle ittifak yapmadan sosyalist devrimi gerçekleştirebilmenin mümkün olamayacağını haklı kaygısını taşıyan H. Yeşil ve benzeri yaklaşım sahiplerinin ‘demokratik devrim’ talebi kalmamış olan, toplam köylü kitlesinin yaklaşık olarak yarısını oluşturan, Türkiye köylüsünü demokratik devrime nasıl kazanabileceklerini ve katabileceklerinin de ‘haklı kaygısını’ taşımaları gerekmez mi acaba?

Türkiye’de nesnel zeminin artık kalmadığı açık ve anlaşılır bir şeklide ortadayken bazı kesimlerin bu nesnel gerçeklikle adeta inatlaşırcasına bir kör ısrarla hala da demokratik devrim demeye devam ediyor oluşları, aslında esaslı bir açmaza işaret ediyor. Çünkü bu kesimlerin elinde demokratik devrimi üzerine oturtabilecekleri temel argümanları Kuzey Kürdistan’ın arz ettiği pozisyon, faşizm, emperyalizm ve bunlara ek olarak bazılarının ileri sürdüğü ‘anti-tekel’cilikten ibarettir. Demokratik devrimi işte ancak ki bunlarla kurgulayabiliyorlar. Yani Türkiye açısından ‘feodal kalıntıların tasfiyesi’ argümanı daha bulunmamaktadır. Bu açığı (!) Kuzey Kürdistan gerçekliğiyle kapatmaya çalışıyorlar. Ama demokratik devrimi gerekli kılan temel unsurlar emperyalizm, faşizm ve iktidarın tekelci burjuvazisinin elinde olması olgularıdır. Yani bir bakıma ‘ben dedim, oldu’ durumu söz konusu.

Niye bu kinayeyi kullandık? Çünkü bilinir ki toplumlarda devrimler ancak ki o toplumun sosyo-iktisadi koşullarının ortaya çıkardığı dinamikler üzerinden gerçekleşebilme şansına sahip olabilirler. Peki böyleyken acaba Türkiye’de demokratik devrimi bir toplumsal gereklilik olarak var edebilecek ne tür sosyo-iktisadi dinamiklerden bahsedilebilir? Yani gerçekten de demokratik devrimi mümkün kılabilecek örneğin ne türden alt yapısal ve üst yapısal feodal ve orta çağ kalıntılarından bahsedilebilir.

Bu dinamikler yoksa şayet (olmadığını önceki bölümlerde teferruatlandırmıştık.), demektir ki o topraklarda demokratik devrim aşaması artık esasen geride kalmış bir evredir. Hâlâ çözülmemiş olarak belli oranlarda varlıklarını devam ettiren bir takım feodal/orta çağ kalıntıları elbette söz konusu olabilir. Ancak toplumun katettiği aşama itibariyle bunların varlık ve çapları kendi başlarına demokratik devrim için gerekli ve yeterli nesnel zemini sunma özelliği arzetmez. Bunların kökten tasfiyesi sorunu ya evrimsel gelişim içinde sönümlenme şeklinde olacaktır; ya da bunlar daha üst bir toplumsal devrim tarafından silinip atılmaları suretiyle gerçekleşecektir.

Bilinir bir durumdur ki; klasik argümanları boyutuyla demokratik devrim, sosyal tabanı itibariyle, bir bakıma bir ‘köylü devrimi’dir de. Peki Türkiye’de demokratik devrim, baş çelişmesi hâlâ feodalizmle olan hangi köylü kitlesine dayanabilecektir acaba? Türkiye’de var mı/kalmış mı böyle anti-feodal bir köylü devrimci dinamiği? Açıktır ki yok! Çünkü Türkiye köylüsünün baş çelişmesi artık feodalizmle değil, kapitalist sistemledir. Niye? Çünkü Türkiye köylüsü neredeyse yarım asra varan bir süreden beridir ki kapitalist üretim ilişkileri hakimiyeti altındadır. Haliyle de Türkiye köylüsünün kendisini feodal sömürü ve despotluğunun cenderesinden kurtaracak bir demokratik devrim talebi olmayacaktır, yoktur da.

Bunu, gerek bir kısım devrimci oluşumların özellikle Karadeniz ve Ege’nin bir kısım kırsal alanlarında demokratik devrim programı esası üzerinden geliştirmeye gayret gösterdikleri gerilla savaşının bu yöre köylüsünde kayda değer bir taban yaratamama, marjinal sınırları aşamama sosyal pratiğinden hareketle ve gerekse Türkiye kırsalı genelinde barışçıl-legal faaliyet yürüten yapıların sosyal pratiklerinden hareketle söylemekte pekâlâ mümkündür.

Bu çıkarsamayı özellikle de kitlelerin uğruna bedel ödemeye/ödetmeye değer buldukları ekonomik, sosyal, kültürel, çevresel, ekolojik ve siyasal sorunlarını nasıl bir gözü karalıkla sahiplendikleri ve harekete geçebildikleri gerçekliğiyle kıyaslayacak olursak, söylemeye çalıştığımızın özü daha rahat anlaşılır olabilecektir.

Fazla da uzatmadan toparlayacak olursak, her haldeki şunu söylemek yeterli gelecektir; Türkiye somutundaki çıplak gerçeklik böyleyken H. Yeşil ve tüm diğer demokratik devrim savunucularının Türkiye’de hangi köylülüğün demokratik devrim için hâlâ devrimci potansiyelini korumakta olduğunu nesnel verilerle ortaya koymak dışında, bu iddiaların savunma şansları bulunmamaktadır.

2-4) “KUZEY KÜRDİSTAN’DAKİ KÖYLÜ DİNAMİĞİNİN TÜRKİYE DEMOKRATİK DEVRİMİNİN SOSYAL TABINI SAYILMASI” SORUNU.

H. Yeşil’in ve yukarıda andığımız ‘bazı kesimler’in ‘Türkiye’de demokratik devrim’ savlarına baş dayanak yaptıkları bir diğer unsur da, H. Yeşil’in 5.Madde’de formüle ettiği; ‘Kürt ulusal kurtuluş mücadelesi’nin ‘kitle tabanı’ olarak milyonlarca Kürt köylüsünü harekete geçirebilmiş olması şeklindeki görüştür. Yani denilmek isteniyor ki; Kürt köylüsü üzerinden de olsa, Türkiye demokratik devrimi ‘sosyal taban’ olarak güçlü bir devrimci köylü dinamiğine sahiptir. Bir başka ifadeyle söz konusu kesimlerce bu ‘olgu’, hem Türkiye demokratik devriminin nesnel zemininin ve hem de devrim dinamiğinin aslında sanılandan da güçlü olduğunun ‘çürütülmez sağlam kanıtı’ olarak sunuluyor.

Öncelikle belirtmek gerekiyor ki bugünün dünyasına devredilmiş ezen-ezilen ulus çelişmesinin bir ifadesi olarak ulusal kurtuluş mücadelesi ve hareketlerini, özgün ayrımlar yapmadan; eskinin kitlesel taban kıstası üzerinden tanımlamaya devam ederek, ulusal hareket ‘kitle tabanı açısından köylü hareketidir’ şeklinde genelleme bir kategorize edişle ele alıp nitelemek, her haldeki çok da yerli yerinde bir yaklaşım olmayacaktır. Günümüz Kürt ulusal kurtuluş mücadelesi belki bir dereceye kadar hâlâ aynı kategoride değerlendirilirse de; ancak örneğin bir İrlanda, Bask, Katolanya, Korsika ve hatta bir bakıma Filistin vs. vb. gibi ulusal kurtuluş mücadelelerinin o eski dönemin tipik ‘köylü hareketi’ karakteri taşımadıkları açık olgusal bir realitedir. Çünkü anılan bu örneklerin hemen hemen hiçbirinde köylülük hem genel olarak nüfusun ve hem de buralar ulusal hareketlerinin sosyal tabanını oluşturabilecek baskın bir belirleyiciliğe sahip değildir. Hal böyle olunca da özellikle de politik sahada o eski ezberlerle/kalıplarla, klişe formüllerle bu türden soyut genellemelerde bulunmanın ağır sonuçlarının olacağı muhakkaktır.

Kaldı ki günümüz Kürt ulusal kurtuluş mücadelesi açısından da tartışma götürür bir durumundur bu. Çünkü eriyen-eritilen, kente göçen, zorla göçertilen bir köylülük realitesi duruyor karşımızda. Ve nitekim bugünün koşullarında ulusal mücadelenin sosyal tabının baskın unsurunun, bir biçimde kent varoşlarına doldurulmuş olan, yoksul emekçi kesimlere kaymış olduğu, mücadelenin gerilla ayağının da, serhildanlarının da, örgütlü kadın gücünün de baskın-dinamik kitle tabanının artık bu kesimler olduğu ve artan oranlarla da bu kesimler olacağı yadsınamaz bir olgu değil midir?

Özetle şunu ifade edebiliriz ki; bu sorunda H. Yeşil kadar rahat hüküm verebilecek durumda değiliz. Evet, elbette Kürt ulusal kurtuluş mücadelesi açısından köylülük bugün hâlâ çok çok önemli bir devrimci dinamik olarak rol oynamaya devam ediyor. Ancak ‘sosyal taban’ olarak hareketi karakterize edebilme kabiliyetini koruyamadığı, bu tabanın kent varoşlarına doldurulmuş olan yakın dönem köylülüğü ve ama bugünün kent yoksullarına kaymış olduğunun tespit edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

2-5) “KÜRT ULUSAL HAREKETİNİN ‘EMEKÇİ HAREKETİ’ ADDEDİLMESİ” SORUNU:

Bunu böylece belirttikten sonra, H. Yeşil’in şu belirlemesine de kısaca değinip, asıl mevzuya öyle geçelim.

Bir sosyal-siyasal hareketin sınıfsal karakterini o hareket önderliğinin güttüğü siyasetin ve öngörülen programın hangi sınıfın çıkarlarına hizmet etmekte olduğu (hizmet edeceği) kıstası üzerinden değil de; o hareketin fiiliyatta dayandığı kitle tabanının sınıfsal niteliği üzerinden belirlemenin fevkâlâde yanlış ve yanılgılı bir yaklaşım olacağını düşünüyoruz.

Bu düşünceden hareketle biz bugünün Kürt ulusal mücadelesini bu mücadelenin önderliğini yapmakta olan PKK’nin güttüğü siyaset ve sahip olduğu çözüm perspektifi açısından bir ‘emekçi hareketi’ bileşeni olmadığını, ama asgari programının ihtiva ettiği ve kapsamını da esasen ulusal sorunun ezen-ezilen ulus demokrasi talebi üzerinden ‘Emekçi Hareketi’nin müttefikleri arasında da yeri olan bir ‘milli burjuva hareketi’ karakteri taşıdığı açıktır. Dolayısıyla, genel dünya görüşü, siyasal programı ve çözüm perspektifi itibariyle ‘Emekçi Hareketi’yle organik bağı bulunmayan, ve ama sürecin koşulları içinde ‘emekçi hareketi ile ancak ki ‘dost müttefik güç olarak irtibatlanabilen bir hareketi, sırf dayandığı kitle tabanından hareketle onu ‘Emekçi Hareketi’nin bir bileşeniymiş gibi sunmanın doğru olmayacağının, H. Yeşil’in dile getirmiş olduğu yaklaşımın yanlış ve yanılgılı olduğunun altını çizme gereği vardır.

Ve kaldı ki söz konusu kitle tabanının objektif olarak Kürt ulusal hareketi önderliğinin öngörmüş olduğu ‘Demokratik Cumhuriyetle Birlik Projesi’nin bırakın emekçilerin çıkarlarını temsil etmesini, Kürt milli burjuvazisinin bile çıkarlarını temsil etmekten yan çizen, ezen/egemen ulus burjuvazisinin devletsel imtiyazlarının olduğu gibi korunmasını güvenceleyen işbirlikçi liberal burjuvazinin çıkarlarını önceleyen bir proje olduğu, tartışma götürmez bir gerçektir. Dolayısıyla da söz konusu bu ‘sosyal taban’ dayanağı fikri, bir hareketin sınıfsal karakterini tek başına ve esastan belirleyebilme kabiliyeti gösterebileceğinin her haldeki çarpıcı bir başka örneği olacaktır.

Evet, tabii ki bu ‘sosyal taban’ı, emekçi sınıflardan oluşan bir kitle olduğundan, sınıfsal mücadelede objektif olarak esasen devrimci-sosyalist/komünist hareketlerin sosyal tabanıdır. Fakat ne var ki bu objektif durumu onu burjuva devrimci ve burjuva reformist, hatta basbayağısından dinci-gerici ve faşist hareket ve akımların etkisi altına girmesinin, onların çıkarlarına hizmet etme temelinde rol oynamasının, yani bir diğer ifadeyle verili anda onların kitle tabanı olmasının önünde kendiliğinden bir bariyer oluşturmuyor. 

Burada karşımıza devrimci ve komünistlerin kendi öz sosyal dayanağı olan bu emekçi kitleleri ne oranda sahiplenebildikleri ve onları ne oranda örgütleyerek koruyabildikleri sorunu çıkar. Ve keza verili anda sınıfsal çıkarlarına ters bir konumlanış içerisinde olsalar da, ancak sosyal yaşam koşulları illa ki onları tekrardan kazanma imkânı sunuyor olacağından, uygun yol ve yöntemlerle bunu başarmak mümkündür de.

Bunu da böylece vurguladıktan sonra artık asıl mevzuya geçebiliriz.Konu girişinde şöylesi bir belirlemede bulunmuştuk: “H. Yeşil’in ve yukarıda andımız ‘bazı kesimler’in ‘Türkiye’de demokratik devrim’ savlarına baş dayanak yaptıkları bir diğer unsur da, H. Yeşil’in 5. Madde’de formüle ettiği ‘Kürt ulusal kurtuluş mücadelesi’nin ‘kitle tabanı’ olarak milyonlarca Kürt köylüsünü harekete geçirebilmiş olması şeklindeki görüştür. Yani denilmek isteniyor ki Kürt köylüsü üzerinden de olsa, ‘Türkiye demokratik devrimi’, ‘sosyal taban’ bileşeni olarak, güçlü bir devrimci köylü dinamiğine sahiptir. Bir diğer ifadeyle söz konusu kesimlerce bu ‘olgu’ hem ‘Türkiye demokratik devriminin somut nesnel zemininin ve hem de devrimci dinamiğinin aslında sanılandan da güçlü olduğunun ‘çürütülemez kanıt’ olarak sunuluyor.”

Görüşümüzce bu yaklaşım birçok yönüyle sorgulanmaya muhtaç bir yaklaşımdır. Çünkü her ne kadar tipik bir burjuva demokratik devrim sorunu olan bu ‘ezen-ezilen ulus çelişmesi’, her iki ülkenin de başlıca çelişmeleri arasında yer alıyorsa da; ancak görmek gerekiyor ki ülkelerin farklı sosyo-iktisadi koşulları bu ‘ortak’ çelişmenin ele alınışını, kapsamını ve çözüm önceliği ve tarzını her iki ülke açısından aynı kılmaya şans tanımıyor. Aksine, belirgin baskın özelliklerle, farklılık arzediyor. İşte öncelikle sorunun bu nesnel özgül özelliğinin görülmesi gerekiyor.

Bilinir ve genel kabul görür ki burjuva demokratik devrimi kapsamında olup da çözülmemiş bir ‘kalıntı’ olarak günümüze aktarılmış olan sorunların varlığı toplumun önüne her özgülde ve her halükârda bir demokratik devrim gerekliliğini ‘zorunlu şart’ olarak getirmez. Çünkü bu tamamen verili andaki genel sosyo-iktisadi yapının arzettiği gerçeklikle koşullu bir durumdur. Tek tek prekapitalist kalıntıların varlığına karşın, şayet ülke iktisadi yapısı kapitalist dönüşümünü esasen tamamlamış ve keza ülke siyasi sistemi (yani devlet yapılanması) burjuvazinin hakimiyet aracına dönüşümünü tamamlamışsa, orda toplum açısından burjuva demokratik devrim süreci esasen kapanmış olur. Çözülmeden kalmış tek tek feodal/orta çağ kalıntıları sorunu, yeni sürece birer ‘iç sorunlar’ olarak eklenir ve çözümleri de yeni sürecin dinamiklerine devredilmiş olur.

Cılız bir şekilde de olsa itirazlarına devam edecekler ille ki olacaktır elbet; ancak bu, genel kabul gören olgusal gerçekliği çok da fazla ırgalamayacaktır. Türkiye’de alt yapısal olarak da, üst yapısal olarak da burjuva demokratik devrim sorununu toplumsal bir gereklilik olmaktan çıkaran dönüşümler esasen tamamlanmış olup; arta kalan kimi feodal kalıntılar ise, daha önce de ifade ettiğimiz tarzda, yeni sürecin birer ‘iç sorunu’ olarak ona eklemlenmiş olur. Gerek ezen-ezilen ulus çelişmesi, ve gerekse H. Yeşil’in 6.Madde’de ‘üst yapı’ unsurları arasında üst başlık altında kültür, siyaset, bilinç, devlet yapılanması gibi sahalarda saymış olduğu, ve ‘ben Kuzey Kürdistan-Türkiye’de üst yapıda feodal artıkların, yaklaşımların önemli bir etkinliğe sahip olduğunu düşünüyorum’ deyip sıraladığı:

1-)“Türkiye’de devlet memuru kendini devletin sahibi, cahil halkın amiri olarak görür ve toplumun genelinde de bu böyle kabul görür.” (Diyerek, devletin ceberut yapısına ve vatandaşın devlet karşısında özgür bireyler kültürü edinememiş olmasına işaret eder bu ifadeleriyle. Yani galiba. BN.)

2-)“Erkek egemenliği çok önemli ölçüde feodal dönemin izlerini taşır.”

3-)“Geriye dönük dinci yaklaşımlar toplum içinde yaygındır. Dini cemaat örgütlenmeleri ve mezhepsel örgütlenmeler bugün Türkiye’de en yaygın örgütlenmelerdir.” Ve

4-)“Din-devlet işleri zaten hiçbir dönemde birbirinden ayrılmamıştır.” Türünden tüm bu sorunların varlığı Türkiye toplumunun gündeminde bir demokratik devrim gereksinimi olarak karşılığını bulmaz, bulamaz. Ezen-ezilen ulus çelişmesi de dahil tüm bu sorunların (ve belki daha fazlası da) her birinin burjuva demokrasisi koşullarında şu veya bu oranlarda kısmi çözümlerini bularak toplumun gündeminden ya tamamen düşme veya önemsizleşerek geri planlara itilme özelliği taşıyan sorunlar olduğu göz önünde bulundurulacak olursa; bunların neden yeni toplumsal sistemde burjuva demokratik devrimi gereksinimini var edebilecek devrimci dinamikler olma özellikleri taşıyamayacakları daha kolay anlaşılır olacaktır.

Özetle, ezen-ezilen ulus çelişmesi, Türkiye’nin burjuva demokratik devriminin diğer temel koşullayanlarının aşılmış olması sebebiyle, diğer bir kısım feodal/orta çağ kalıntılarıyla birlikte de olsa artık bir demokratik devrim sorunu olmaktan çıkmış; bir demokrasi, bir genel siyasal özgürlükler sorunu olarak kapitalist sisteme eklemlenmiş bir çelişme karakteri kazanmıştır. Tıpkı İrlanda sorunun İngiltere’de bir demokratik devrimi koşullayamaması gibi bir özelliktir bu. Radikal – köklü çözümünü değilse de, kısmi çözümünü pekâlâ bulabilir. Ama çözülmeyip de başlıca çelişmeler arasında varlığını koruduğu sürece de demokrasinin (ya da genel siyasal özgürlüklerin) tüm diğer irili ufaklı sorunları gibi, bu sorunun çözümü de sürecin baş çelişmesinin çözümüne bağlanmış olarak, sosyalist devrimin asgari programı kapsamında pekâlâ mümkün olabilecektir, olur da. Bu bağlamda Türkiye açısından ezen-ezilen ulus çelişmesinin ezilen ulus tarafından arzettiği devrimci dinamik hem sosyalist devrimin devrimci dinamiğinin bir bileşenidir ve hem de Kuzey Kürdistan’da baş çelişme olma özelliğini koruduğu sürece ulusal – demokratik devrim şeklindeki veya baş çelişme değil de başlıca çelişmelerden biri olarak demokratik halk devriminin önemli bir dinamiği veya ilerleyen süreçteki gelişmelerin öne çıkaracağı sosyalist devrimin bir demokrasi dinamiği olarak birleşik devrim stratejisinin bir bileşenidir. Tabii burada her haldeki birleşik devrim stratejisinin ancak ki Kürdistan’ın ayrı bir devlet olarak ortaya çıkmadığı koşullarda söz konusu olabileceğini belirtmeye bile gerek yok.

Toparlayacak olursak, varılacak sonuç bizim açımızdan şu olacaktır: H. Yeşil tarafından dile getirilen söz konusu 7 Madde de ileri sürülenlerin hiç birisinin Türkiye somutundaki devrimin demokratik devrim olması gerektiğinin ve sosyalist devrimin hazırlık aşaması olarak bir halk iktidarı veya devrimci işçi-köylü iktidarı türünden zorunlu bir geçiş evresi gereksiniminin varlık gerekçesi olma özelliği taşımadığı, H. Yeşil’in burada teoriyi haddinden fazla zorladığı rahatlıkla söylenebilir.

3-) “KUZEY KÜRDİSTAN DEVRİMİNİN NİTELİĞİ” SORUNU:

Olgular, farklı sosyo-ekonomik yapı özelliklerine sahip Türkiye ve Kuzey  Kürdistan ülkeleri devriminin farklı aşamalara sahip olduğuna; Türkiye açısından demokratik devrim ve bir geçiş aşaması gereksiniminin bulunmadığına, gündemde olanın artık doğrunda sosyalist devrim ve proletarya diktatörlüğü olduğuna, maddi koşulların buna imkan tanıdığına işaret ediyorken;  Kuzey Kürdistan açısından ise gündemde olanının sosyalist değil, yeni demokratik devrim tarzı bir devrim ve geçiş aşamasının yaşanması gerektiğine işarete diyor. K. Kürdistan'da halihazır da baş çelişme ezen-ezilen ulus çelişmesi olduğundan, gündemdeki devrim de (ciddi feodal kalıntılar mevcudiyetinin de bir gereği olaraktan), zorunlu olarak, ulusal demokratik devrim karakteri taşıyacaktır.

Mevcut gerçeklik içinde ulusal çelişmenin çözümü önceliği üzerinden yürütülen mücadele hem komünistler önderliğinde olmayıp, burjuva-milliyetçi kesimler önderliğinde olduğundan hem de mücadeleyi UKKTH’nı hedefleyen devrimci rotasından çıkarılıp, ezen/egemen ulus imtiyazlarını olduğu gibi koruyan sömürgeci sistem içi alt düzeyli kısmi bazı talepler üzerinden uzlaşmaya varma rotasına oturtulmuş olduğundan, hem ulusal çelişme köklü tam çözümün bulamış olacak ve hem de söz konusu burjuva önderliğinin, tıpkı ‘Kurtuluş Savaşı’ sürecindeki Kemalist hareket gibi, zaten toprak üzerindeki feodal özel mülkiyetin tasfiyesi asgari programına sahip olmamasından ötürü (ki, girdiği rota itibariyle bundan tamamen uzaklaşacaktır da) demokratik devrim asgari hedefleri itibariyle dahi tamamlanmış olmayacaktır. Dolayısıyla da bu esaslı görevin yerine getirilmesi tarihi sorumluluğu bugünde Kuzey Kürdistanlı komünistlerin omuzlarında olmaya devam ediyor olacaktır.

Tabii hem hali hazırda sürmekte olan ulusal mücadeleyle sağlanacak kısmi çözümün sunacağı imkanlar ve yaratacağı sonuçlar ve hem de ivme kazandırılmak istenen kapitalistleşme hamlelerinin yakın ve orta vade de iktisadi ve sosyal yapıda ne tür değişim-dönüşümlere yol açacağı yakinen takip altında tutulması gereken bir durumdur. Ancak bu olasılıklar bugünün devrimin hâlâ ulusal demokratik devrim olduğunun tespit edilmesinin önünde bir engel olamaz, olmamalıdır da. Hani diyoruz ya; ‘Somut koşulların somut tahlili’ne göre belirleyeceğiz verili anın görev ve sorumluluklarını; süreci bu tahlilden hareketle tanımlayacağız.

Ve böylece bu konuyu noktalayıp, gündemin ikinci konusu olan devrim stratejisi konusuna geçebiliriz.

Devam edecek...

https://www.kaypakkayahaber.com/kose-yazisi/devrimimizin-niteligi-ve-stratejisi-uzerine-1

https://www.kaypakkayahaber.com/kose-yazisi/devrimimizin-niteligi-ve-stratejisi-uzerine-2

1-) “DEVRİMİN AŞAMASI SORUNUNDA TKP/ML’NİNTAKINDIĞI TAVIR” SORUNU:

MKP III. Kongresi’nin devrimin niteliğine (ya da aşamasına) ilişkin bu söylediklerine Partizan Özel Sayı (PÖS)‘da esaslı bir itiraz söz konusu olduğundan, sorunu biraz da bu itirazlar üzerinden ele almanın tartışmalara katkı sunacağını düşünüyoruz. Ve tabii ki söylenenler karşısında tavır belirlemekte gerekiyor.

PÖS’nın konuya ilişkin itirazının özü-özeti şöyle: “(…) Anlaşılır ki en ileri bölgeler açısından bile önemi azalmasına, muhtevası büzülmesine, görevleri sınırlanmasına karşın, demokratik halk devrimi, özellikle ülkemizin geniş bölgeleri açısından tüm ülkenin iktisadi ve toplumsal yaşantısını serflik kalıntılarının baskısından kurtarması bakımından tayin edici önemini bütünüyle korumaktadır.Kaypakkaya’nın isabetli sözleriyle; “yarı-sömürge, yarı-feodal bir ülkede feodalizmin zayıflığı, toprak devriminin görevlerini azaltır veya sınırlarını daraltır, o kadar.” (abç)

“Toplumsal taban olarak köylülük ayağına dayalı ulusal sorununu henüz çözememiş, bu köylüğü tarla yaşamının yalnızlığından kurtaracak iktisadi düzeyi henüz yakalayamamış, derebeyi iktisadı bekleyen feodal hukuk cenderesinin kahredici baskısını henüz üzerinden atamamış, tüm toplumsal yaşam üzerindeki gelişmenin ‘frenleyici engeli’ feodal sömürü biçimlerinin kıskacını henüz bütünüyle kıramamış, burjuva devrimleri tarihi trenini yakalamadan yabancı kapitalizmin sömürü zinciriyle eli kolu bağlanarak emperyalizmin arka bahçesine dönüşmüş olan ülkemizde devrimimiz demokratik halk devrimidir ve bu devrimin temeli ve içreği toprak devrimi tabanına dayalıdır.

“Bu nesnel gerçeğe karşın, kapitalizmin gelişme derecesini fevkâlâde abartıp feodal kalıntıları ‘öze ait’ olman bir sorun olarak ‘önemsiz’ bir şeymiş gibi görmektedir III. Kongre. Bu özümlenememiş teorik açmaz, MKP’yi tasfiyeci kulvara sürüklemiştir. Gelişmenin ‘sol’undan atağa kalkan tasfiyeci – revizyonizm, devrimin tarihsel perspektifini atlayarak demokratik devrim yerine sosyalist devrim ile devrimin temel gövdesi köylülüğe sırtını çevirerek ve de devrimci birleşik cephenin stratejik bir bileşeni olarak milli burjuvaziyi karşı-devim saflarına iteleyerek güncel görevlerine ve bu arada demokratik devrimin görevlerine sırtını dönen bir yola, tasfiyecilik yoluna Troçkizm’in tezleri üzerinden sürüklenmiştir.”[1]

Görüldüğü üzere burada inşa edilen bu itiraz esasta Kaypakkaya’nın “(…) ve feodalizm, kökünden tasfiye edilmediği sürece de (…) devrimin muhtevası, demokratik devrim kalır.”[2](abç) şeklindeki bu görüşünü referans alarak, ‘üniter ülke’ Türkiye’de gündemdeki devrimin niteliğinin hâlâ demokratik devrim olduğu görüşünü ileri sürmektedir. Ve tabii haliyle de sosyalist devrim tezi ‘devrimin tarihsel perspektifi’ni atlayan ‘sol’ Troçkist ve de ‘tasfiyeci-revizyonizm’ olarak değer buluyor olacaktır. Evet, Partizan Dergisi Özel Sayısında (PÖS) ileri sürülen bu anlayış, sosyalist devrim tezini öngörüyor olması sebebiyle, MKP’ninTroçkizmin tezleri üzerinden tasfiyecilik yoluna girdiği iddiasına sahiptir.

1. “DEVRİMİN AŞAMASI SORUNUNUDA KAYPAKKAYA’NIN REFERANS ALINMASI” SORUNU:

Her haldeki burada öncelikle şunu belirtmek gerekiyor ki; devrimin aşaması veya niteliği muhtevası hususunda Partizan Dergisi Özel Sayı da ki haliyle hâlâ referans alınmaya ve sunulmaya devam edilen Kaypakkaya’nın yukarıya aktardığımız bu görüşü, genellemeci ve katı-mutlak’çı karakter arzeden bu haliyle, asla doğru ve isabetli bir referans özelliği arzetmez.

Çünkü her şeyden önce böylesi bir sav diyalektiğin çelişme yasasının ruhuna aykırı düşer. Ne demek yani “kökten tasfiye edilmediği sürece”?! Açıktır ki böyle bir kıstas olamaz. Biliyoruz ki gerek burjuva demokratik devrimi yoluyla gerekse iç başkalaşım yoluyla kapitalizmin hâkim hale gelmiş olduğu yerlerde gerek iktisadi ve gerekse kültürel – sosyal vb. alanlarda çok farklı feodal/orta çağ kalıntıları daha uzunca bir süre var olmayı sürdürmüşlerdir. Ve bunlar ancak ki çok çok sonraları sönümlenip gitmişlerdir. Dolayısıyla da devrimlerin bile ilk anda ve bir anda ‘kökten’ yani tamamen tasfiye edemediği ve ama toplum yaşamının ‘önemsiz kalıntıları’ olarak geri planlara itip attığı bu türden şeyleri de kapsayan ‘kökten tasfiye’ koşulunu öngörmenin doğru bir yaklaşım ve ele alış olmayacağı, herhaldeki, kendiliğinden anlaşılır olsa gerek.

Bu durumda demek ki feodal kalıntılar sorununu devrimin niteliği bağlamında sorgularken, baz alınacak kıstas onların şu veya bu orandaki varlıkları değil, söz konusu kalıntıların üretici güçlerin gelişmesinin toplumun ilerleyişinin önündeki baş engelleyen faktör durumunda olup olmadıkları, yani hâlâ sürecin baş çelişmesi ve sosyal devrimin baş hedefi olmak karakteri taşıyıp taşımadıklarının somut nesnel veri ve olgular üzerinden açıklığa kavuşturulması olacaktır. Şayet söz konusu kalıntılar verili anın sosyo-iktisadi gerçekliği içinde hâkim üretim ilişkileri olma vasfını esasen yitirmişlerse ve üretici güçlerin ve toplumun gelişmesinin önündeki baş engel olma özelliğini yitirmişlerse, bu demektir ki bunların şu veya bu orandaki varlıkları toplumsal bir devrim için nesnel zemin sunma karakteri arzetmiyor olacaktır. Dolayısıyla da bunların bu derecedeki varlığını yinede toplumsal bir devrimin nesnel zemini saymak, devrim teorisini Marksist-Leninistlerin temel desturu olan somut koşulların somut tahlili üzerinden kurmak değil; öznel ön kabullerimiz üzerinden kurmak olur.

Şayet çözülme sürecinin devam ediyor olmasına karşın, ancak feodal üretim ilişkileri verili anın hâkim üretim ilişkileri olma konumlarını koruyorsa, bu demektir ki feodal üretim ilişkileri hem hâlâ üretici güçlerin ve toplumsal gelişmenin baş engelleyeni olma güç ve özelliğini taşımaya devam ediyordur ve hem de bu özelliğinden ötürü de sürecin baş çelişmesi olma özelliğini koruyordur. İşte Kaypakkaya ancak ki böylesi bir somutluk karşısında; “(…) feodalizmin zayıflığı, toprak devriminin görevlerini azaltır veya sınırlarını daraltır, o kadar.” [“Ve –demeliydi- bilmek gerekir ki bu denklem sürdükçe de” (BN)] “Köylü kitlesi önemli bir devrimci güç olarak mevcut olur ve devrimin muhtevası, demokratik devrim kalır.” Şeklindeki bu görüşlerini ileri sürme hakkı elde edebilirdi. Ancak ne var ki, görüleceği üzere, Kaypakkaya’nın değerlendirmelerinde böylesi özel bir kıstas saptaması bulunmamaktadır. Haliyle de Kaypakkaya’nın ardıllarınca referans ala geldiğimiz söz konusu genellemeci ve katı mutlakçı özellikler arzeden bu görüşü, Marksist-Leninist teoriyle örtüşük olmakta problemleri olan, öznelci bir görüştür.

TKP/ML haydi neyse de, MKP’nin devrimin niteliğini sorguladığı bir kongre ortamında dahi Kaypakkaya’nın bu görüşünü sorgulamaması, ve bizzat kendileri de “feodal kalıntılar vardır, ama belirleyici değildir” diyorken, onun ‘feodalizm kökten tasfiye edilmediği sürece devrimin muhtevası demokratik devrim olarak kalır’ şeklindeki açık-net bu belirlemesi orta yerde duruyorken dahi bu sorgulamayı yapmaması, yanlışları-eksik ve hatalı yönleri açık-tutarlı eleştiri yöntemiyle aşma yoluna değil de, tabiri caizse çaktırmadan arkadan dolanmayı tercih etmesi, besbelli ki son derece kötü bir mücadelecilik tarzıdır.

TKP/ML’nin Partizan Dergisi Özel Sayısında sergilenin tutum ve yaklaşımının ise Kaypakkaya sonrası süreçte takınılan o ‘savunmacı’ katı dogmatik/mekanik tutum ve yaklaşımın, denilebilir ki üst dereceden bir ‘tutarlılık’ ve de ‘iman gücüyle’ huşuyla devam ettiriliyor olması ve keza tabiri caizse “Kaypakkaya’ Sopası”yla farklı düşüncelerin kolay yoldan “Troçkist-revizyonist” olarak damgalanıp ‘terbiye edilmesi’ne devam ediliyor olması dışında bir kıymeti harbiyesi bulunmamaktadır. Bırakın toplumsal gelişimi ve değişimin gelinen aşamadaki gerçekliği karşısında Kaypakkaya’nın bu bariz öznelci ön kabullü görüşünü referans almanın ne kadar doğru olacağının sorgulanmasını yapmayı, hayatın nesnel gerçeklerini ‘Kaypakkaya görüşleri kalıbı’na uydurma ve bunun üzerinden yorulmama gayreti sergilenmiş ve karşı görüşlerin güya ‘bilimsel’ olan eleştirisi de işte tamamen bu ‘kalıba’ ne oranda uygun olup olmadığı ölçüsü üzerinden yapılmış. Ve tabii bu güzel de ‘mahkûm’ edilmiş(!)

Konu bağlamında bilimsel perspektif olarak Kaypakkaya’nın söz konusu görüşü baz alındıktan sonra, devrimin niteliğinin demokratik devrim olarak belirlenmesi zaten kendiliğinden/otomatikman varılacak bir sonuç olacaktır. Hele ki feodal kalıntıların hâlâ demokratik devrim seçeneğini tartışılır kılacak kadar bir hayli güçlü olduğu Kuzey Kürdistan’ı ayrı bir sosyo-ekonomik yapı değil de, Türkiye’nin ‘dengesiz iktisadi gelişme’sinin bir marifeti olarak feodalizmin görece daha az çözüldüğü, geri bıraktırılmış bir bölgesi addedip, “Türkiye-Türkiye Kürdistanı” üniter ülkesinin sosyo-ekonomik yapısını da esasen bu ‘bölge’sinin “son derece abartılmış” olan olguları üzerinden yapılırsa; ve hele de MKP III. Kongresi de, baş çelişme olmaktan çıksa da, “feodalizm ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme”ninhâlâ başlıca çelişmelerden biri olarak varlığını devam ettirdiğini söylüyorsa, bu durumda elbette ki ‘Türkiye’deki devrim hâlâ demokratik devrim olmaya devam edecektir. Ve bu ‘coğrafya’da “feodalizm kökten tasfiye edilmedikçe” de böyle olmaya ‘el mecbur’ devam edecektir.

 1.2. “FEODALİZMLE – HALK YIĞINLARI ARASINDAKİ ÇELİŞMENİN NEDEN HÂLÂ BAŞ ÇELİŞME OLMASI GEREKTİĞİ” SORUNU:

İşte Partizan Dergisi Özel Sayısında sergilenen yaklaşım böylesine de anti bilimsel bir ele alışın ve uç boyutlu bir dogmatizmin değişmeksizin süregeldiğine ve hâlâ da bir ‘sürüm alanı’ bulabildiğine işaret ediyor. Şu söylenenlere bakar mısınız, bunların somut olgusal gerçeklerimizle ne türden bir örtüşmüşlüğü olabilir ki hiçbir kayıt koymadan, “bilimsel doğrularımız” mışcasına bunları sunma cüreti gösterebiliyor. Şöyle deniyor örneğin 60. Sayfada:

a-)“Feodalizmdeki çözülmenin derinleştiği ama köklüce tasfiye olmadığı”,

b-)“Ulusal sorunun çözümsüzce orta yerde durduğu”,

c-)“Emperyalizmin kapitalizm öncesi sömürü biçimlerini ayakta tuttuğu”,

d-)“Feodalizmin kendine özgü sopasının iktidara ortak olduğu”,

e) “ve dahası, tüm toplumsal yaşam üzerinde kapitalizm öncesi biçimlerin kahredici baskısının özellikle köylerde devam ettiği.”

f) ve de feodalizmin özellikleriyle kapitalizmin çizgilerinin iç içe geçtiği ülkemizde”

İşte bütün bunlardan ötürü de: “ülkemizde baş çelişmenin, elbette ki, feodal sistemle-geniş halk yığınları arasında ki çelişmeden başkası olamayacağı apaçık bir gerçektir.” (abç) denilmektedir. Görüleceği gibi son derece özgüvenli iddialı ve de kararlı net bir sonuç ortaya konmaktadır.

Evet, bunlar daha önce de ifade ettiğimiz gibi Türkiye v T. Kürdistanı sosyo-ekonomik yapılarının ortalamacı toplamı üzerinden ileri sürülüyor ve bu iki farklı soysa-ekonomik yapının farklı sorun ve haliyle de farklı olması kaçınılmaz olan farklı devrim süreçleri, ancak ki bunlardan en geri durumunda olan sosyo-ekonomik yapı özgülünde söz konusu olabilecek baş çelişme ve bunun özgün çözüm tarzı üzerinden ele alınıyor ki; zaten en başta bu ele alı tarzının kendisi sakattır.

Söylenenleri, yukarıda tanımı yapılarak baz alınan ‘baş çelişme’ zemininde Türkiye somutu nezdinde ele aldığımızda ortaya çıkacak gerçeklik şu olacaktır:

‘a’ şıkkında söylenen şeyini iddia edildiği gibi Türkiye özgülünde de ‘feodal sistem ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme’nin ‘toplumun toplumsal evrimleşmesi sürecinde diğer tüm çelişmeler üzerinde etkili’ olma ve ‘bu çelişmelerin varlığını ve gelişmesini derinden etkileyen başta gelen çelişme’ olma şeklinde olgusal bir gerçekliğin bulunduğu verilere dayalı olarak ortaya konamaz. Bu olsa olsa en nihayetinde sadece ‘başlıca çelişmelerden biri’ olarak yer tutabilir. Çünkü önceki bölümde gerek Kongre’nin vermiş olduğu ve erekse H. Yeşil’in çalışmasından aktardığımız verilerden de anlaşılacağı üzere, Türkiye’nin sosyo-ekonomik yapısına ilişkin bütün veriler burada özellikle de alt yapıda baskın hâkim unsurun, tartışma götürmez bir netlikle artık kapitalist üretim ilişkileri olduğu, Türkiye’nin artık her halükârda, ‘gelişmekte olan ülkeler’ listesinde, orta düzeylerde gelişmiş kapitalist bir ülke olduğunu ortaya koyar. Yani nesnel gerçeklikPartizan Dergisinin Özel Sayısının 51. Sayısında sözü edilen: “Toprağın egemenliğinden paranın egemenliğine doğru bir süreci adımladığımız, eski egemenlik sisteminden yeniye doğru ilerlediğimiz doğrudur; gelişmenin ‘yönü’nün pazarın üretici üzerindeki egemenliğine doğru, meta egemenliğine doğru bir süreci koşullandırdığı ne kadar doğruysa, (…)” şeklindeki bu dolaylı kabulün çok çok ötesinde olup, bahsi edilen yönelim ve adımların esasen gerçekleştiği ve nitel bir değişimin ortaya çıkmış olduğuna tanıklık eder.

Evet, elbette Türkiye somutunda da hâlâ çeşitli tür ve oranlarda feodal kalıntılar mevcuttur. Ancak bunlar artık çelişmenin hâkim değil, tali unsuru konumundadır. Dolayısıyla da ‘e’ şıklında ifade edilen “Tüm toplumsal yaşam üzerinde (…) kahredici baskısının özellikle de köylerde devam ettiği” şeklindeki bu uç boyutlu öznelci ezber savın herhangi bir gerçekliğin bulunmadığının, bir kez daha kalın çizgilerle altını çizmek gerekiyor.

Hal böyle olunca da çelişmenin hayli zayıflayıp gerilemiş konumda olan bu tali unsuruna, “diğer tüm çelişmeler üzerinde etkili olan” ve bu çelişmelerin varlığını ve gelişmesini derinden etkileyen” özellikler sahibi ‘baş çelişme’ değeri atfetmek, her haldeki ancak ki, kaskatı bir dogmatizmle ve kaba mekaniksel bir öznelci düşünüş tazıyla mümkün olabilir.

‘b’ şıkkında “çözümsüzce orta yerde durduğu” ve ezen-ezilen ulus çelişmesi varlığının bir ifadesi olarak ‘ulusal sorun’un varlığı da kendi başına ne feodal üretim ilişkilerinin hakimiyetinin bir kanıtı ve göstergesi olabilir, ve bu bağlamda ne de feodal sistemle geniş halk yığınları arasındaki çelişmeyi baş çelişme kılmaya muktedir olabilir. Çünkü bu çelişme pekâlâ proletarya-burjuvazi çelişmesinin hâkim çelişme olduğu kapitalizm şartlarında da hem varlık gösterebiliyor ve hem de bir demokrasi sorunu olarak çözüm talep edebiliyor. Nitekim biliyoruz ki bu sorun, özellikle bir ‘iç sorun’ olarak bugünde çok uluslu pek çok kapitalist ülkede hâlâ güncel bir sorun olma özelliğini koruyabilmektedir. Dolayısıyla da bu sonunun varlığı da gerek tek başına ve gerekse çelişmenin tali unsuru durumuna düşmüş daha pek çok feodal alıntıyla birlikte, ‘feodal sistem ile geniş halk yığınları arasındaki çelişmeyi baş çelişme olarak konumlandırma kudreti arzetmez.

‘c’ şıkkında söylenenler elbette feodal sistemin hâlâ çelişmenin hakim yönünü temsil etme özelliğini koruduğunun bir kanıtı olarak ileri sürülüyorsa da; ancak bunun tamamenfaraziyesel bir argüman olduğu, somut gerçeklik karşısında her hangi bir karşılığının bulunmadığı, yani tabiri caizse tamamıyla bir ‘şehir efsanesi’nden ibaret olduğu, somut verilere dayalı olgularca sabittir. Hal böyle olunca da Partizan Dergisi Özel Sayısında ileri sürülen bu argümanlarla, bir şeyler ispatlanmış olmuyor.

‘d’ şıkkında ifade edilen “feodalizmin kendine özgü sopasının iktidara ortak olması” meselesi de adeta T.C’nin kuruluşunun ilk yıllarındaki veya 1960’lara varan sonraki yıllarındaki o en güçlü olduğu haliyle, değişmez kadri mutlak bir ölümsüz ‘ortaklık’ ve ittifak biçimiymiş gibi sunulmaktadır.

Oysa bilinir ki bu ortaklığın gücü de varlığı da varlığının oranı da verili andaki realitesi de doğrudan söz konusu kesimlerin iktisadi gerçeklikleriyle koşulludur. Alt yapıda esaslı olarak erozyona uğramış, hakimiyet özelliğini yitirmiş ve önemsiz tali bir unsur/güç durumuna düşmüş feodalitenin iktidarda söz sahipliği artık ne kadar olabilirse, ‘feodalizmin kendisine özgü sopası’nın mevcut iktidarın karakterine katacağı ‘renk’ de ancak ki somutu üzerinden sorgulamaksızın, değişmez mutlak bir olguymuşcasına ileri sürmek, bilimsellik adına her haldeki abesle iştigalden başka bir şey olmasa gerek. Hal böyle olunca da ancak ki alt yapısal olguların verili andaki gerçekliğine denk düşecek bir gerçekliği söz konusu olabilecek böylesi bir sorunun varlığı da ‘feodal sistem ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme’yi sürecin baş çelişmesi yapmaya muktedir olamayacaktır. Kaldı ki kapitalist emperyalist sistemde hem genel olarak burjuva demokrasinin kendisi ve hem de gerek emperyalizm koşullarında kazandığı baskın gerilicilik karakteriyle ve gerekse de faşizm ya da oligarşik diktatörlük biçimiyle zaten siyasal özgürlükler anlamıyla bir demokrasi sorunu ve talebini güncel kılmaktadır da. Dolayısıyla da baskın özelliğiyle burjuva demokrasinin bir biçimini arzeder olan Türkiye’deki faşist karakterli iktidar olgusunun güncelleştirdiği demokrasi talebiyle; feodalizmin/ortaç ağa özgü rejimlerin koyu gericilik sistemlerini alternatifi olarak gündemleşen ve bu anlamıyla da demokratik devrimin başta gelen dinamiklerinden olan siyasal özgürlükler talebini aynılaştırmak ve bunu da ‘feodalizm ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme’yi baş çelişme kılan bir diğer temel unsurmuş gibi sunmak, herhalde ki isabetli bir ele alış olmasa gerek.

Burjuva demokrasinin, gelişmesinin bir evresinde kendisini faşist veya oligarşik diktatörlük biçiminde iade etmeye yönelmiş olması, orada demokrasi talebini baş sorun haline getirebilir elbet; ancak bu, sürecin devrimini hiç de ‘demokratik devrim’ muhtevalı bir devrim kılmaz. Devrim yine sosyalist devrim olacaktır. Siyasal özgürlükler sorunu ya da diğer bir ifadeyle demokrasi sorunu da tamamen sosyalist devrimin zemin ve kapsamında çözümünü buluyor olacaktır. Şimdiden hazır reçeteler sunarak ahkamlar kesmenin bir gereği yok. Anti-faşist bir birleşik cephenin ve bunun geçici bir iktidarını gündeme getirip getirmeyeceği de tamamen proletaryanın ve halk güçlerinin andaki örgütlülüğüne ve gücüne bağlı olacaktır: Dolayısıyla da gerek faşizmin varlığını ve gerekse faşizmin hâlâ belli oranlarda feodal zorbalık tonları taşıyor olmasını demokratik devrimin temel gerekçeleri arasında sayan görüşlerin[3] pek de isabetli ele alış ürünleri olmadığı rahatlıkla söylenebilir.

‘f’ şıkkında söylenenler de aynı şekilde hem feodalizmi çelişmenin hakim unsuru ve dolayısıyla hem de ‘feodal sistem ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme’yi sürecin baş çelişmesi kılma özelliği taşımıyor. Çünkü söz konusu iç içe geçme durumu, çelişmede feodalizmin hâkim unsur olma durumunda da kapitalizmin hâkim unsur haline geçmesi durumunda da pekâlâ görülebilecek vasat bir özelliktir. Dolayısıyla da iç içe geçme durumu hiç de Partizan Dergisi Özel Sayısında ki anlayışın öngördüğü gibi otomatikman feodalizmin hakimiyetinin kanıtı/göstergesi olamaz. Ve dolayısıyla bu özellik hiç de ‘feodal sistem ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme’yi baş-çelişme olarak göstermez, böylesi bir ele alışı haklı kılmaz.

Özetle; ileri sürdüğümüz tüm bu argümanlardan da anlaşılacağı gibi, Partizan Dergisi Özel Sayısında ki görüş ve yaklaşım, üst perdeden ahkam kesmelerle şırıngalanmaya çalışılan biçimiyle, hiç de öyle zannedildiği gibi ‘tartışılmaz doğru’ falan değil, bilakis Türkiye coğrafyası somutunda kayda değer herhangi bir karşılığı bulunmayan, son derece zorlama öznelci ve bir o kadar da kas katı dogmatik mekanik bir yaklaşım ürünüdür.

Partizan Dergisi Özel Sayısındaki bu görüşün Kuzey Kürdistan somutundaki gerçekliği ise; ileri sürülen gerekçelendirmelerden bağımsız olarak, devrimin niteliğini sosyalist olmaktan çok demokratik devrim kılacak etmenlerin daha baskın olduğu söylenebilir. (Daha önce de belirttiğimiz gibi somut verilerin tam olarak neye tekabül ettiği bizim açımızdan bir araştırma ve tahlil sorunu olmaya devam ediyor olduğundan, net/kesin hüküm tarzında görüşler ileri sürmekten önemle imtina ediyor ve ancak ki, kaba gözlemler üzerinden şekillenen kanatsal düşüncelerimizi ifade edebiliriz). Yani kaba gözlemsel verilerin bizde oluşturduğu kanaat T. Kürdistan’da feodal kalıntıların karakter ve boyutu, çelişmenin hâkim unsurunun hâlâ feodalizm olduğu yönündedir: Ve dolayısıyla da ‘feodalizm ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme’ gibi gözüküyor. Dolayısıyla da T. Kürdistan’daki devrimin niteliği henüz sosyalist değil, demokratik devrim karakterindedir. Ancak Kuzey Kürdistan’ın tabi bir de ezilen bağımlı ulus olmasının var ettiği bir çelişmesi söz konusudur. Ve bu çelişmenin arzettiği keskinlik derecesi, denilebilir ki, küçük burjuva önderlikli Kürt Ulusal Hareketi’nin ateşlemesiyle keskinleşerek sınıfsal çelişmenin önüne geçmiştir. Ve bu evre itibariyle sürecin baş çelişmesi ‘ezen-ezilen ulus çelişmesi’ olmuştur. Yani özetle söylemek gerekirse 1970’li yılların sonlarından itibaren olgusal bir realite halini almış olan ulusal demokratik devrim süreci günümüz koşularında da öncelikli halini korumaktadır.

Mevcut Kürt ulusal sorununa Apoönderlikli PKK hareketinin devrimci rotayı terk ederek, ezen ulusun egemenlik imtiyazlarını tümüyle koruyan, sistem içi reformist talepler zemininde öngörülen kısmi çözümün gerçekleşmesi durumunda, bu çelişme sürecin baş çelişmesi olmaktan çıkacak ve ama elbette ki tam özümünü bulmamış olduğundan, başlıca çelişmelerden biri olarak varlığını sürdürmeye devam edecektir de. Bu aşama itibariyle sınıfsal çelişme tekrardan sürecin baş çelişmesi olarak önü çıkacaktır. Ulusal çelişmenin çözümü baş çelişmenin çözümüne bağlı olarak sürecin devrimci görevlerinden biri olacaktır.

Hali hazırda ulusal çelişmeye öngörülen bir reformist kısmi çözümün gerçekleşmesi durumunda, diğer mevcut çelişmeler üzerinde somut olarak ne türden dinamik etkilerde bulunacağı elbette göz önünde bulundurulması ve hesaba katılması gereken bir husus olacaktır.

Hali hazırda ulusal çelişmeye öngörülen bu reformist kısmi çözümün gerçekleşmesi durumunda, diğer mevcut çelişmeler üzerinde somut olarak ne türden dinamik etkilerde bulunacağı elbette göz önünde bulundurulması ve hesaba katılması gereken bir husus olacaktır.

Bugün hâlâ yeni demokratik devrimi güncelleyen feodal kalıntıların o gün de bu baskın özelliklerini koruyup koruyamadıklarının somut olarak sorgulanıp saptanması gerekecektir.

Özetle söylemek gerekirse Türkiye ve T. Kürdistanı coğrafyasında işte bu iki farklı sosyo-ekonomik yapı gerçekliğinin ve bunların arzettiği somut özgünlükleri üzerinden yarı ayrı ele alınmayı gerektiriyor. Ancak ne var ki gerek MKP III. Kongresi’nin ve gerekse TKP/ML’ninPÖS’te ortaya koydukları yaklaşım ve tutumlarında bu yönlü bir perspektife sahip olmadıkları anlaşılıyor. (Tabii yeri gelmişken belirtmek ve altını çözmek gerekiyor ki bu tarz bir perspektif yoksunluğu adeta mevcut tüm devrimci örgütlerin ortak paydasıdır. Konuya ilişkin sergilenen hâkim tutum, her iki yapının yaklaşımında da eski ezberin değişik biçimler altında korunup tekrarlanmasından ibarettir. Dolayısıyla da ‘devrimin niteliği’ sorununa ilişkin her iki anlayıştaki bu ‘tekçi’/’üniter ülke’ şablonu üzerinden ‘ortalamacı’ bir ele alış tarzıyla varılan ‘demokratik halk devrimi’ ve “sosyalist devrim’ şeklindeki bu her iki sonucun da “Türkiye – K. Kürdistan” diye addettikleri ‘ülkemiz’ ‘coğrafyamız’ gerçekliğiyle buluşmadığı rahatlıkla söylenebilir. Biri Türkiye’ye Türkiye Kürdistanı gömleği giydirerek Türkiye gerçekliğini es geçiyorken, diğeri ise K. Kürdistan’a Türkiye gömleği giydirmeye soyunarak K. Kürdistan gerçekliğini es geçiyor. Ve sonuçta her ikisi de Türkiye ve Kuzey Kürdistan devriminin iki farklı devrim aşamasından oluştuğu gerçeğini es geçmekte buluşuveriyor. Tabii haliyle, bu nesnel gerçeklerin kaçınılmaz sonuçlarından olan Birleşik devrim Stratejisi olgusunu da[4] böyle es geçmiş oluyorlar.

2-) “DEVRİMİN AŞAMASI SORUNUNDA BOLŞEVİK PARZİTAN’IN TAKINDIĞI TAVIR” SORUNU:

Geçmeden, ‘Devrimin niteliği’ sorununda Bolşevik Partizan’dan H. Yeşil’in savunusunu yaptığı şu görüş ve yaklaşım hakkında da kısa bir değerlendirmede bulunmanın faydalı olacağını düşünüyoruz. “Demokratik devrim mi sosyalist devrim mi?” konulu iç tartışmalarında sosyalist devrim tezine karşı demokratik devrim tezini savunan H. Yeşil bunu özetle şöyle gerekçelendiriyor.

“Tartıştığımız ‘henüz burjuva demokratik devrimini tamamlamamış’ önemli demokratik devrim sorunlarının hâlâ gündemde olduğu, orta derecede gelişmiş, bağımlı bir kapitalist ekonomiye sahip Türkiye’de devrim aşaması sorunudur. Önce tartıştığımızın adını doğru koyalım” diyor ve bunun hemen ardından temel tezine referans ol arak “Tam da bu tartışma bağlamında Lenin’in yaklaşımı aynen şöyledir” diyerek Lenin’in şu değerlendirmesini aktarıyor:

“ ‘Her şey dediğimiz gibi oldu. Devrimin seyri gerekçelerimizin doğruluğunu onayladı. Önce ‘tüm’ köylülükle birlikte monarşiye karşı, büyük toprak sahiplerine karşı, orta çağa karşı (ve devrim o noktaya kadar bir burjuva devrimi, burjuva demokratik devrimi olarak kaldı.) Sonra yoksul köylülükle birlikte, yarı proleterlerle birlikte tüm sömürülenlerle birlikte, zengin köylüler, kulaklar, spekülatörler dahil kapitalizme karşı ve bu ölçüde devrim sosyalist devrim olacaktır. (Tam da burada MKP III. Kongresi’nin eleştiri konusu yaptığımız zengin köylüye ve ‘milli’’ortaburjuvazi’ye ilişmeyen sosyalist devrim görüşünün Lenin’deki karşılığının ne olduğuna bir kez daha dikkat çekmek isabetli olacaktır. BN). Birincisi ile ikincisi arasında yapay olarak bir Çin Seddi çekmeye, ikisini birbirinden proletaryanın hazırlık derecesi ve yoksul köylülükle birleşme derecesinden başka şeyle ayırmaya çalışmak, Marksizm’in en büyük tahrifidir, onu yüzeyselleştirmektir, onun yerine liberalizmi geçirmektir.”[5]

2-1) “DEVRİM AŞAMASININ PROLETARYANIN HAZIRLIK VE YOKSUL KÖYLÜLÜKLE BİRLEŞME DERECESİ KRİTERİ ÜZERİNDEN BELİRLENMEYE ÇALIŞILMASI” SORUNU:

Burada öncelikle belirtmek ve altını önemle çizmek gerekiyor ki; Lenin’den aktarılan ve de referans alınan bu görüşler aslında yanıtı aranan ‘demokratik devrim mi, sosyalist devrim mi?” tartışmasında doğrudan referans alınabilecek bir içeriğe sahip değil ve dolayısıyla da isabetli bir ‘kanıt’ olarak sunulamaz. Çünkü Lenin burada önce her iki devrimin ana yöneliminin ve sınıflar arası ittifakının nasıl olması gerektiğini, sonra da demokratik devrimin sosyalist devrime dönüştürülebilmesinde aranması gereken temel kriterin ne olması gerektiğini açımlıyor. Hal böyle olunca da açıktır ki burada tartışmanın ana sorusunun doğrudan bir yanıtı bulunmuyor. Fakat böyleyken H. Yeşil ile sosyalist devrim tezi savunucuları arasındaki tartışmada Lenin’in “Proletaryanın hazırlık derecesi ve yoksul köylülükle birleşme derecesi” şeklindeki bu kriteri devrimin demokratik mi, sosyalist olacağını belirleyen temel ölçülerden biri haline dönüşüyor.

Aynen şöyle diyor H. Yeşil:

“(…) Fakat bizim tartıştığımız bağlamda Türkiye’de sosyalist devrimin hazırlığı olarak demokratik devrim aşamasının yaşanması zorunluluğunun tek veya esas gerekçesi faşizmin vardığı değil, çözülmemiş demokratik devrim görevlerinin ağırlığı ve proletaryanın hazırlık derecesinin ve kır yoksullarıyla birleşme derecesinin olağanüstü geriliğidir. (…)”[6]

Rahatlıkla görüleceği gibi Lenin’de demokratik devrimden sosyalist devrime geçişte, ya da sosyalist devrime kalkışmada aranması gereken “proletaryanın hazırlık derecesi ve yoksul köylülükle birleşme derecesi” kriteri H. Yeşil de gündemdeki devrimin demokratik mi, sosyalist devrim mi olduğunu belirleyen temel ölçütlerden biri halini almış. Tabii tam da burada, sosyalist devrim tezini öngörenlerin bu kriteri bugünün ileri kapitalist emperyalist ülkeler üzerinden sorgulayan ‘karşı atak’ tutumlarına hak vermek kaçınılmaz oluyor.

H. Yeşil demokratik devrim sonrası sürecin,demokratik devrimden sosyalist devrime geçişte proletaryanın gözetmesi gereken bir kriteri, bu özel ve özgün bağlamından kopararak “çözülmemiş demokratik devrim görevlerinin ağırlığı” kriteriyle birlikte, gündemdeki devrimin neden demokratik devrim olması gerektiğinin temel ölçütlerinden birine dönüştürmesi, hiç kuşku yok ki isabetsiz, yanlış ve yanıltıcı bir fikir yürütümüdür. Kaldı ki, H.Yeşil’in kendi deyimiyle, proletaryanın ‘kır yoksullarıyla birleşme derecesinin olağan üstü geriliği’ devrimin niteliğini demokratik devrim olarak belirlemeyi koşullayan bir unsur olabiliyorsa, şayet o halde bugün proletaryanın demokratik devrimin temel sınıfsal ittifakı olan Lenin’in deyimiyle “tüm köylülükle” birleşme derecesindeki olağanüstü geriliği de demokratik devrimin günün isabetli devrim aşaması olup olmadığını sorgulatması gerekmez mi?

Anlaşılacağı üzere H. Yeşil burada devrimin aşama ve niteliğini, esasen sürecin iktisadi ve sosyal olgularının öne çıkardığı baş çelişme unsuru üzerinden değil, bunun kerhen gözetilmesiyle birlikte ve ama esas olarak devrime kalkışma anının, devrimin başarıya ulaşabilmesinin koşullarından olan diğer bir kısım sübjektif unsurları baz alarak, ortaya karma eklektik suni bir gerekçelendirme teorisi sürmüş oluyor.

H. Yeşil, Lenin’den yukarıya aktarılan görüşlerini kastederek, “Eğer” diyor “Lenin çıkış noktamız olacaksa, ki bence olmalıdır, o zaman Türkiye bağlamında tartıştığımız da şu sorulara cevap vermemiz gereklidir:

a)Türkiye’de burjuva demokratik devrim tamamlanmış mıdır? Türkiye’de demokratik devrimin çözülmemiş görevlerinin devrimin önünde temizlenmesi gereken engeller içinde ağırlığı nedir?

“Eğer bu sorulara Türkiye’de burjuva demokratik devrim tamamlanmıştır: Türkiye’de demokratik devrimin çözülmemiş görevleri devrimin gelişmesi açısından önemli değildir. vb. şeklinde cevap veriyorsak, o zaman tartışma gereksizdir. Sosyalist devrim gündemdedir der geçeriz.

“O bağlamda tabii şu vb. sorulara cevap verilmek zorundadır. (Kendi yanıtımızın aktarımında daha pratik olması bakımından H. Yeşil’in görüşlerini numaralandırarak aktaracağız. BN.)   

1-) “Türkiye siyasi açıdan ‘eski ve iyice yerleşmiş bir burjuva demokratik siyasi sisteme sahip’ (Komintern Programı. Sayfa 61) bir ülke midir?” (Ben bu soruya hayır cevabı veriyorum)

2-) “Ekonomik açıdan küçük işletmeler ‘önemsiz özgül ağırlığa mı sahiptir?” (Ben bu soruya hayır cevabı veriyorum.)

3-) “Nüfusun yaklaşık %35’ini (her üç kişiden birini) oluşturan küçük burjuvazinin devrimde oynayacağı rol nedir? Küçük burjuvaziye rağmen, onunla ittifak gerçekleştirmeden bir devrim mümkün müdür?” (Ben bu soruya hayır cevabı veriyorum.)

4-) “Köylülük (ki nüfusun hâlâ %30’u ‘köyde’ yaşamaktadır.) devrim açısından ‘devrimci potansiyeli tükenmiş’ bir kitle midir? Yoksa hâlâ büyük çoğunluğu hâlâ devrimci bir potansiyele sahip midir?” (Ben bu soruya Kuzey Kürdistan-Türkiye’de köylülüğün devrimci potansiyeli tükenmemiştir cevabını veriyorum.)

5-) “Bugün emekçi hareketi açısından en gelişmiş kitle hareketi konusunda olan Kürt ulusal kurtuluş mücadelesi sınıfsal olarak neyin nesidir?” (Ben bu soruya Kürt ulusal hareketi, hareketin kitle tabanı açısından köylü hareketidir cevabını veriyorum.)

6-) “Kuzey Kürdistan-Türkiye’de üst yapıda (kültür, siyaset, bilinç, devlet yapılanması vb.) feodal artıkların, yaklaşımların, gelenek-göreneğin, alışkanlıkların etkinliği ne ölçüdedir? (Ben bu soruya Kuzey Kürdistan-Türkiye’de üst yapıda feodal artıkların, yaklaşımların önemli bir etkinliğe sahip olduğunu düşünüyorum. Türkiye’de devlet memuru kendini devletin sahibi, cahil halkın amiri olarak görür. Ve toplumun genelinde de bu böyle kabul görür. Erkek egemenliği çok önemli ölçüde feodal dönemin izlerini taşır. Geriye dönük dinci yaklaşımlar toplum içinde yaygındır. Dini cemaat örgütlenmeleri ve mezhepsel örgütlenmeler bugün Türkiye’de en yaygın örgütlenmelerdir. Bunların toplumdaki yaygınlığı ve etkisi, yerleşik –tabii gerici- burjuva demokrasisi sistemine sahip ülkelerle karşılaştırılmayacak kadar büyüktür. Din-devlet işleri zaten hiçbir dönemde birbirinden ayrılmamıştır. Devlet karşısında birey hiçtir. Feodalizmin artığı kimi düşünce davranış biçimleri devrimci etkinliğini sürdürmektedir. vb. vb.)” diyerek bunları ifade ettikten sonra sorunu sonuca şöyle bağlıyor:

7-)“b) Eğer bu sorulara cevaplarımız, Kuzey Kürdistan-Türkiye’de devrimin önünde hâlâ çok önemli çözülmemiş demokratik devrim görevleri vardır. Anlamına gelen cevaplarsa, o zaman evethâlâ demokratik devrim mi, yoksa şimdi sosyalist devrim mi sorusuna cevap vermek için tek kıstas vardır:

“İşçi sınıfının hazırlık derecesi (bundan anlaşılan genel olarak işçi sınıfının bilinç ve örgütlenme seviyesi, komünist partisinin işçi sınıfı hareketi ile komünizmi birleştirme derecesidir) ve yoksul köylülükle birlik derecesi (bundan anlaşılan yoksul köylülüğün işçi sınıfının sosyalist devrim programı temelinde onunla ittifaka hazır olmasıdır)”[7]

Söylenenler böyle. Burada her haldeki öncelikle şunu ifade etmek gerekecektir: H. Yeşil’in 7. Maddede ‘b’ şıkkında dile getirdikleri, aslında sorunu esasen öznelci bir yaklaşımla ele almak anlamına gelir. Çünkü burada çok açık ve net olarak sürecin devriminin demokratik devrim mi yoksa sosyalist devrim mi olduğunu belirleyen temel kıstas, hakim üretim ilişkilerinin somut bir ifadesi olarak, verili anda üretici güçlerin gelişmesinin ve toplumsal ilerlemenin önünde öncelikli engel olan, sürecin baş çelişmesi değil; görecelilik karakteri arzedecek olan verili andaki ‘işçi sınıfının bilinç ve örgütlenme seviyesi, komünist partisinin işçi sınıf hareketi ile komünizmi birleştirme derecesi’ anlamında açımlanan 7işçi sınıfının hazırlık derecesi’ ile ‘yoksul köylülüğün işçi sınıfının sosyalist devrim programı temelinde’ işçi sınıfıyla ‘ittifaka hazır olması’ anlamında açımlanan işçi sınıfının ‘yoksul köylülükle birlik derecesi’ belirlemiş oluyor. Ve hem de ‘tek kıstas’ şeklindeki bu açık vurguyla! Yani burada baş çelişmenin şu veya bu olmasının pek bir önemi bulunmuyor. Öyle ki, nesnel veriler hâlâ demokratik devrimi gündemliyor olsa bile (ki yukarıdaki ifadeleriyle H. Yeşil böyle olduğu görüşündedir.) Şayet açımlanan şekliyle ‘işçi sınıfının hazırlık derecesi ve yoksul köylülükle birlik derecesi’, bunu değerlendirmeleriyle belirleyecek durumda olan karar merciinin kanaatine göre ‘geçer not’ alabacak derecede gelişkin ise, sürecin devrimi sosyalist, değilse, demokratik devrim olacaktır.

Yani H. Yeşil’de dile gelen bu yaklaşıma göre verili anda feodal kalıntıların üretici güçlerin gelişmesinin ve toplumsal ilerlemenin önündeki en baş engel olmasının sürecin devrimini de otomatikman insan irade ve isteminden bağımsız olarak zorunlu bir şekilde demokratik devrim kılacak olmasının pek bir hükmü olmamış oluyor. H. Yeşil’de dile gelen bu düşünüşe göre şayet işçi sınıfının hazırlık v e yoksul köylülükle birleşme derecesi sosyalist bir devrime kalkışmaya imkan tanıyacak derecede gelişkinse (tabii bu ‘derece’nin belirlenmiş somut genel geçer bir standart ölçüsü olmadığına/olamayacağına göre o özgülde bunu zorunlu olarak belirleyecek yegane ölçü, değerlendirmeyi yapacak olanların öznel düşünceleri olacaktır.), orada pekâlâ demokratik devrim aşaması üzerinden atlanabilir ve sosyalist devrim öne alınabilirmiş.    

H. Yeşil bu yaklaşımın Marksizm-Leninizm teorisi içinde bir yerlere oturtabilir mi bilemiyoruz. Düşüncemiz odur ki bu türden yaklaşımlar Marksizm ustaları tarafından Marksizm dışı düşünceler olarak payelendirilmişlerdir. Devrim aşamalarının devrimin sübjektif unsurlarının öznel tercihleriyle belirlenebileceğini öngören yaklaşımlar bilindiği üzere Lenin, Stalin ve Mao tarafından ‘sol’ sübjektivizm olarak nitelendirilmiştir.

Ve bu düşünüş tarzı bir de şöylesi bir sonucun ortaya çıkmasına yol açıyor: Mevcut hâkim üretim ilişkileri istediği kadar kapitalist olsun ve istediği kadar sürecin olgusal baş çelişmesi proletarya-burjuvazi çelişmesi olsun, şayet orada hâlâ ‘çok önemli çözülmemiş demokratik devrim görevleri’ var ise (ki, buradaki şu ‘çok önemli’ belirlememesi de haliyle görecelilik arzeden bir ölçüdür. Değerlendirene göre farklılıklar gösterecek, tartışma götürür bir kıstastır.) orada söz konusu edilen yukarıdaki şu malın tek kıstas’ olarak belirlenen ölçü elvermediği sürece sosyalist devrimin gündeme alınması mümkün olamayacak ve devrim demokratik devrim kazığına çakılı olmaya devam edecektir.

Dikkat edilirse bu yaklaşım, gerçeklendirme farklılığı olmakla birlikte, biraz da Partizan Dergisi Özel Sayısındaki yaklaşımın sıkı sıkıya referans aldığı Kaypakkaya’nın şu feodalizm kökten tasfiye olmadıkça devrimin niteliğinin demokratik devrim olarak kalacağını öngören malum yaklaşıma benziyor.

Yani özetle demek oluyor ki öngörülen o ‘tek kıstas’ koşulu yerine gelmedikçe “Kuzey Kürdistan-Türkiye” devrimi asla sosyalist devrim aşamasına geçemeyip, demokratik devrim aşamasında çakılı kalmaya mahkûm olacaktır.

Yaklaşımdaki saçmalık boyutu işte böylesine de bir derinlik arzediyor. Oysa, daha önce de vurguladığımız gibi, H. Yeşil’in ‘tek kıstas’ olarak öne sürdüğü bu koşul, sosyalist devrime kalkışmanın ve devrimi başarıya ulaşmasının sağlamanın kriterlerindendir. Bu iki koşulun zayıflığı doğrudan devrimin başarıya ulaşmasını ve yürütülmesini belirliyor olacağından; devrime önderlik yapacak komünist partisi devrimi başlatma startını vermeden önce illa ki bu kriteri gözetecektir. Ve devrimin başarısını koşullayan bu kıstası elverişli kılabilmek için illa ki var gücüyle ve tüm olanaklarıyla çalışacak ve koşulları uygun hale gelmedikçe de iradi olarak bir devrimci kalkışma çağırısında bulunmaktan özenle geri duracaktır.

Evet, H. Yeşil’in ‘tek kıstas’ olarak ileri sürdüğü kriter devrimin nesnel değil, öznel koşullarından olup, öz gerçekliği bundan ibarettir. Nitekim Leninist devrim stratejisi olarak Toplu Ayaklanma Stratejisi de esasen devrimin bu sübjektif koşullarının komünist partisince hazırlanması esası üzerine oturan bir strateji değil midir?

Sonuç itibariyle; devrim aşamasına ilişkin H. Yeşil’in yaklaşımın da üne sürülen bu ‘tek kıstas’ belirlemesi, adeta ‘işi yokuşa sürme’ işlevli, özneli yapay bir gerekçelendirme ürünü olarak, isabetli olmamıştır.

H. Yeşil’in öne sürdüğü görüşün ‘a’ şıkkında her ne kadar da şayet ‘Kuzey Kürdistan-Türkiye’de burjuva demokratik devrim tamamlanmıştır veya demokratik devrimin henüz çözülmemiş birtakım görevleri mevcutsa da ancak bunlar sosyalist devrimin gerçekleşmesinin önünde engel oluşturacak türden görevler olmayıp, sosyalist devrim sürecinde de çözülebilecek karakter de sorunlarıdır diyebiliyorsak, ‘o zaman tartışma gereksizdir. Sosyalist devrim gündemdedir ‘b’ şıkkındaki ‘tek kıstas’ koşuluyla, böylesi bir yaklaşım ve tutumun hiç de doğru olmayacağının ‘Lenin kanıtı’ ile ispatlanmaya çalışıldığı da yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor.

Anlaşılıyor ki, bütün o keskin net görünümlü söylemlerine karşın H. Yeşil’in bu konuda kafası aslında hiç de netleşmiş değildir. Ama böyleyken izlemiş olduğu tartışma yöntemi ve tercih ettiği ‘ezberin tekrarı’ pozisyonu, kendisini alenen ‘minder dışı’nda güreşme durumuna düşürmüş. Sorunu teorinin öngördüğü temel esaslar üzerinden değil de kendisine çıkış imkânı sağlayacak yan-tali unsurlar üzerinden tartışmaya sokmasının hikmeti de buradan geliyor.

Örneğin ‘a’ şıkkında ileri sürdüğü ‘burjuva demokratik devrim tamamlanmış mıdır?’ ya da ‘demokratik devrimin çözülmemiş görüşlerinin devrimin önünde temizlenmesi gereken engelleri çinde ağırlığı nedir?’ şeklinde ifade ettiği soruna açıklık getirmeye çalışırken; konu bütünlüğünü asla iki farklı ülke ve bu iki farklı ülkenin sosyo-ekonomik yapılarının hâkim üretim ilişkileri ve de verili süreci niteleyen baş çelişme olguları zemininde ele almıyor.[8] Tıpkı diğer birçokları gibi her iki soysa-ekonomik yapı toplamından ‘ortalamacı’ sonuçlar çıkarmayı ve devrim sorununu varılan bu öznellik üzerinden soyutlamayı tercih ediyor. Ve ama burada daha da önemlisi H. Yeşil burjuva demokratik devriminin tamamlanmamış olduğu gerçeğini dayanak yaparak, kendince ‘çözülmemiş olan görevler’i artarda sıralayarak şöylesi bir algı oluşturmayı hedeflemiş: Bakın bunca önemli görev çözülmemiş olarak bekliyor. Bunlar son derece önemli ve ağır görevlerdir. Proletaryanın hazırlık derecesinin ve yoksul köylülükle birleşme derecesinin son derece geri olduğu koşullarda sosyalist devrim tüm bu görevleri çözüme kavuşturamaz. Dolayısıyla da hayalci değil, gerçekçi olalım. Mevcut koşullarda bu görevi ancak ki demokratik devrim çözebilir.

Bilindiği üzere H. Yeşil ‘Nereden Nereye Türkiye’ başlıklı soysa-ekonomik yapı araştırması sonucunda şu hükme varıyordu: ‘(…) 1950 sonu Türkiye’si (…) feodal kalıntılar ülke geneli Kuzey Kürdistan’da birlikte ele alındığında, esas olarak üst yapıda belli ölçüde önemini koruyordu” ve “(…) GSYH içindeki sektör payları açısından 1977’de Türkiye artık bir tarım ülkesi değil, sanayi ülkesiydi; bağımlı ve geri bir sanayi ülkesi. (…)”

Bu sonuçlar baz alındığında, H. Yeşil açısından varılan bu sonuç bağlayıcı ise şayet, o halde şunu da kabullenmesi gerekir: Bu nesnel olgular sürecin baş çelişmesinin artık feodalizm ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme olmadığını, proletarya ile burjuvazi arasındaki çelişme olduğunu, var olan feodal kalıntıları özgülünde, gerileyerek aleni bir şekilde tali plana düşmüş olan ‘feodalizm ile geniş halk yığınları arasındaki çelişme’de dahil olmak diğer tüm çelişmelerin çözümünün artık esasen bu yeni baş çelişmenin çözümünü bulmasına bağlandığını kendiliğinden, olgunun doğası gereği, ortaya koyar.

Dolayısıyla da H. Yeşil’in neden sosyalist değil de demokratik devrim olması gerektiğinin gerekçeleri olarak ileri sürdüğü bu ‘çözülmemiş demokratik devrim görevleri’nin yaşanan sürecin baş çelişmesi olma karakterine sahip olup olmadığını sorgulaması gerekiyordu.

Doğru ve olması gereken buyken; ancak ne var ki H. Yeşil bunu yapmamıştır. Bunun yerine; şayet işçi sınıfının hazırlık ve yoksul köylülükle birleşme derecesi geri durumdaysa, bu ‘çözülmemiş görevler’in varlığının kendi başına demokratik devrimin gerekçesi olmaya yeterli geleceğinin teorisini yapmayı yeğlemiş.

H. Yeşil’in sorgulamadığı şeyi, sorduğu 6 soru üzerinden biz sorgulayalım ve bakalım söz konusu kalıntılar sürecin devriminin demokratik devrim olmasını gerçekten de zorunlu tarihi bir gereklilik olarak koşulluyor mu, hep birlikte görelim.

[1] MKP III.Kongre Belgeleri. bkz. Sayfa: 55-56. (abç)

[2] İ. Kaypakkaya. Seçme Yazılar. Sayfa: 111.

[3] Bu konuda örneğin H. Yeşil’in “Demokratik Devrim mi Sosyalist Devrim mi?” isimli kitabında ve keza H. Ozan’ın age’inde sorunu ele alışları esasen işte böylesi kusurlu bir ele alışa işaret etmektedir.

[4] Burada kullandığımız “Birleşik Devrim Stratejisi” kavramı MLKP ve daha başka kesimlerin kullana geldiği, demokratik devrim ile sosyalist devrimin, mesela H. Ozan’ın ifade edişiyle: “Çağımızda anti-emperyalist demokratik devrimle sosyalist devrim., tek bir devrimci sürecin iki stratejik aşamasını oluşturur.” (Sayfa: 171) şeklinde iç içe ve artarda birleşip bütünleşmesi tarzı bir şey değildir. Bizim görüşümüzdeki Birleşik Devrim Stratejisi, Kuzey Kürdistan fiilen ayrılmadığı sürece, farklı aşamalar arzeder bu her iki ülke devriminin diyalektik birliğini sağlayıp, devrimci süreci birleşik-merkezi bir devrimle taçlandırabilmenin ifadesidir. Konuyu ele alacağımız sonraki sayfalarda buna ayrıca da vereceğimizden bu ön özet bilgiyle yetinebiliriz.

[5] Lenin. Proleter Devrim ve Dönek Kautsky’den. Lenin Seçme Eserler. c. 7. Sayfa: 204.

[6] age. Sayfa: 85.

[7] H. Yeşil. age Sayfa: 89-90-91.

[8] Aynı yaklaşım adeta birebir benzer bir ele alışla, MLKP’nin hâkim yaklaşımını da yansıtan. H. Ozan’da da mevcut. Bkz. age. İlgili bölümler.

1ci bölümü linkten okuyabilirsiniz 

https://www.kaypakkayahaber.com/kose-yazisi/devrimimizin-niteligi-ve-stratejisi-uzerine-1

Taner Akçam, „Dersim ve Tarihle Yüzleşmek“ başlığı taşıyan sunumunda ; „Dersim idamlarından hareketle, Türkiye‘de tarihle yüzleşme sorunları üzerine yedi tez ileri sürmek istedim.“ der, ve bu tezlerin birinde de şunları ileri sürer:

„Tez dört: Dersim katliamını Cumhuriyet Halk Partisi örgütlemiş ve hayata geçirmiştir; bu cümle bu açıklıkta söylenmedikçe bu ülkeye demokrasi ve barış gelmez.Cumhuriyet Halk Partisi‘nin Dersim insanına özür borcu vardır.(...)“ (Özgür Gelecek .16.11.2020).

Taner Akçam bu tezini hangi niyet ve bağlamda ileri sürmüş olursa olsun; bu ifade ediliş biçimiyle bu tez, Dersim ve tüm diğer etnik , mezhepsel ve siyasi katliamların DOĞRUDAN SORUMLUSU, ÖRGÜTLEYİP HAYATA GEÇİRENİ olan DEVLETİ aklama tezi olabilir.

1915 Ermeni soykırımından İttihat-Terakki ve daha özel olarakta Enver Paşayı , Pontus kıyımından Topal Osman‘ı. Divriği kıyımından Sakallı Nurettin Paşayı, 1955 6-7 Eylül katliamları  DP‘yi ve 19 Aralık siyasi kıyımından Ecevit‘i sorumlu tutmak ne kadar doğru ve isabetliyse;

Akçam‘ın bu tezinde ileri sürdükleri de, ancak  bir o kadar doğru olabilir!

Taner Akçam kuramsal olarak DEVLET olgusunun anlamını ve mahiyetini bilmez biri değildir. Helede yaşamının bir kesitinde Marksizmle ilişkilenmişse!...Dolayısıyla da devlet ve onun adına icracı hükümetler arasındaki ayrımları bilebileceği gibi; devlet-hükümet denkleminde, hükümetlerin ve dolayısıylada icracı hükümeti temsil eden siyasi partilerin devlet karşısında ne dereceye kadar özerk olabileceklerini de, rahatlıkla bilebilecek akademik birikime sahip birisidir.

Ve keza belli koşullarda icracı hükümetlerin ve onların siyasal temsilcisi partilerin nasıl devletle yekvücut hale gelerek /özdeşleştiklerini de bilebilecek biridir. „Devlet partisi“ kavramının bu özdeşleşmenin bir ifadesi olarak ortaya çıktığını ve bu tür durumlarda o parti ve hükümetin tüm icraatlarının doğrudan devlet politikaları ve icraatları olacağını da bilebilecek biridir.

Devrim-karşı devrim , savaş ve daha başka olağanüstü koşullar ortamında , o sürece önderlik yapan siyasi parti ve önderi şahsiyetler devletin tüm kurumları üzerinde tek otorite olarak sahneye çıkabilirler. Veya darbeler yoluyla (sivil veya asker farketmez) devlet yönetimini ele geçirerek faşist veya başka türden otoriter yönetimleri hakim kılabilirler. İşte tüm bu durumlarda artık orda kişi veya hükümet ve parti devletin doğrudan temsilcisi haline geçmiş olur ve her icraatları devlet adınadır, artık. Bugünün „tek adam diktatörlüğü“nde olduğu gibi.

1915 lerin İttiat Terakkisi nasıl ki doğrudan bir devlet partisi-hükümeti idiyse ve Ermeni soykırımı dahil, yaptığı herşeyi doğrudan devlet politikası olarak hayata geçiriyorduysa; 1920 lerin „Kurtuluş Savaşı“ sürecinin önderi M.Kemal nasıl ki Türklerin atası ve yeni Türk Devletinin kurucusu olduysa, partisi CHP de devletin kurucu partisi olarak kabul gördü.

İşte bu özdeş olma durumundan ötürü, o tarihi kesitte gerçekleşen hükümet icratları ve parti politikalarını devletin icratları ve politikalarından ayırmak hem mümkün olamayacaktır ve ama hem de, böylesi yapay zorlama bir ayrıştırma, eşyanın tabiatı gereği, doğru olmayacaktır.

Akçam da bilir ki M.Kemal, „Milli Şef“tir ve CHP de „DEVLET PARTİSİ“dir burjuva kliklerinin.

Hemen hemen tamamı, dönemin tarihi önder şahsiyetleriyle (Fevzi Çakmak‘ın dan tutun da Celal Bayar‘ına kadar) bu devlet partisinin içinde olup icracı görev ve sorumlulukları paylaşmaktadırlar. Nitekim Dersim katliamında Fevzi Çakmak ordunun başındayken, Celal Bayar da, bir süreden sonra, İnönü‘nün yerine Başbakan olarak katliamın icraatını üstlenmiştir.Ve bunlar afaki bilgiler de değil, tarihi gerçeklerdir.

Tarihsel olgu buyken, kalkıpda doğrudan bir devlet politikası olarak İttiat Terakki ile birlikte hayata geçirilen „tek vatan“, „tek millet“, „tek dil“ ve tek devlet kurma kutsal davasının bir gereği olarak hayata geçirilen etnik temizliklerden biri olan Dersim katliamını, „Cumhuriyet Halk Partisi örgütlemiş ve hayata geçirmiştir“ denilirse;  burada hem asli sorumlu olan devlet aklanmaya çalışılıyordur ve hem de siyasi hasmını pataklamak isteyen R.T.Erdoğan ile aynı dil konuşuluyordur.

Hatırlanacağını üzere bir vakitler, R.T.Erdoğan da Dersim katliamının sorumluluğunu CHP ye yıkarak, devleti aklama gayreti sergilemişti: „Dersimde yaşanan trajik hadiselerin sorumlusu CHP‘dir.“ demişti.

R.T.Erdoğan‘ın demogojik bir söylem ile, bilinçli bir şekilde hedef şaşırtmaya ve gerçekleri manüpile etmeye çalışmasını anlamak mümkünken; T.Akçam‘ın bu gayretini anlamak çokta kolay olmuyor…

„… bu cümle bu açıklıkta söylenmedikçe bu ülkeye demokrasi ve barış gelmez.“ diyor Akçam! Bu cümleyi tamda bu açıklıkta, bu ülkenin, muvcut kojöktürde en etkili ve yetkili şahsiyeti kamuoyuna hitaben dile getirdi sayın Akçam! Ama bu ülkeye demokrasi de barış da gelmedi. Tam aksine demokrasi ve barışın, belki ençok da bizzat R.T.Erdoğan eliyle karanlık delhizlere itildiği bir dönem yaşanmakta bugün.

Bir de şunu söylüyor Akçam: „CHP‘nin Dersim insanına özür borcu vardır.(...)“ Evet elbette, bir devlet politikası olarak Dersim soykırımının birinci dereceden planlayıp uygulama icraatçısı olması nedeniyle CHP‘nin de enbaşta Dersim insanı olmak üzere bu halka tarihsel bir özür borcu olduğu doğrudur. Ama asıl özür dilemesi gerekenin bizzat devletin kendisi olduğu, hertürlü tartışmanın dışındadır. Fakat görüldüğü gibi T.Akçam, maşayı tutan eli ve o eli yönlendiren kafayı değil, doğrudan maşayı hedef seçmeyi tercih ediyor.

Denilebilir ki nihayetinde bir duruş ve görüştür. Evet elbette öyledir. Ama benim bu yaptığımda bir duruşun ve bir görüşün ifadesidir. Demek olur ki; sarf ettiğimiz sözler, bir bakıma da, duruşumuzun ve dünya görüşümüzün ifadesidirler. Bir halk deyimi vardır: Denir ki; „herkes kendi meşrebince laf eder.“ Aynen de böyle işte. 16.11.2020