Ne Yapacağını Bilen ve Kararlı Erdoğan, CHP ve HDP ile Kedinin Fare ile Oynadığı Gibi Oynuyor
Erdoğan ne yapacağını biliyor: hiçbir şekilde; ne olursa olsun açıkça el koyduğunu söylediği fiili başkanlık mevkiini-mevzisini terk etmemek.
Çünkü bir tek geri adımı; en küçük bir zaaf belirtisi bile, hem uluslar arası mahkemelere hem de Türkiye’deki mahkemelere sanık olarak çıkmakla sonuçlanacak bir düşüşün ve gerileyişin yolunu açacaktır.
Bu akıbeti engellemek için HER ŞEYİ yapmaya hazırdır.
Bu tespiti yapmayan, bugün Türkiye’de politika yapamaz.
Bu tespiti yapan da Türkiye’deki en acil sorunun Erdoğan olduğunu; Erdoğan’ın fiili darbesine son vermek olduğunu görür ve acil hedef ve politikalarını buna göre belirler.
*
Ne CHP, ne de HDP ne bu temel tespiti ve acil görev belirlemesini yapmış değil.
Hala eski alışkanlıklarıyla eski kavramlarla kendilerine yol bulmaya çalışıyorlar.
Örneğin CHP hala “teamüllerden” söz ederek, boş politik beklentiler ve hayaller peşinde koşuyor. Örneğin kendine hala hükümet kurma görevi verilmesini bekliyor.
Ne teamülü? Adam kanunları bile hiçe sayıyor.
HDP ise, sanki hala ortada bir “barış süreci” kalmış veya hiç olmuş gibi iki taraflı barış çağrıları “politikası” yapıyor.
HDP Türk devleti kadar olsun politika yapmayı bilmiyor.
Geçenlerde Ertuğrul Kürkçü’ye bir devlet görevlisinin dediği gibi, devlet gerçek stratejisin çizerken gerçekçi değerlendirmelerden hareket ediyor. Ve tam da bu gerçekçi değerlendirmelerden hareket ettiği için bütün söylemini yanlışlığını ve yalan olduğunu pek ala bildiği kavramlarla konuşuyor halka karşı. Halka konuştuğu kavramlarla stratejisini, taktiklerini ve mücadele biçimlerini belirlemiyor.
HDP’nin devlet gibi böyle iki yüzlü olması gerekmez. Ama politikasını açıkça gerçekçi kavramlara ve gerçek durumun doğru bir değerlendirmesine dayandırmalıdır.
Gerçekçi olalım. Ortadaki barış değildi; bir ateşkesi. Tahkim edilmiş bir ateşkes bile değildi.
Erdoğan için, kendisine başkanlığı getireceğini düşündüğü taktik bir hamleydi. Ateşkes’i kendi başkanlık planları için kullanmaya kalktı. Tıpkı daha önce Suriye ve Türk devletlerinin yanıldığı gibi. Suriye’nin elinde bir yarı esir ve rehineyken Ortadoğu’nun en büyük gerilla hareketini örgütledi. Türk devletinin elinde esir iken Türkiye’de Ortadoğu’nun en büyük demokratik hareketini örgütledi.
Erdoğan, hor görüp Öcalan’ı kullanacağını düşündü. Öcalan ise gerekli stratejik değişiklikleri yaparak, ateşkesi iyi biçimde kullanıp; HDP’yi kurdurup, Kürt hareketini gettodan çıkarıp, kendisinin başkanlığını engelleyince, o andan itibaren Erdoğan için Ateşkes’i sürdürmenin bir anlamı yoktu.
Çünkü ateşkes kendi amaçlarına hizmet eden bir araç olmaktan çıkmıştı. Erdoğan ava gitmiş ve Öcalan tarafından avlanmıştı. Ateşkes, kazan kazan durumunda sürebilirdi. Erdoğan’ın kaybettiği ve ona kaybettiren bir ateşkes süremezdi.
Bu durumda hala eski güçler, ilişkiler ve çıkarlar geçerliliğini koruyormuş gibi iki tarafa barış çağrıları yapmak, hiçbir karşılığı olmayan bir politika yapmaktan başka bir anlam taşımaz. Barış propagandası yapmak; ölümlerin kötü olduğunu söylemek; her ölüm için acı duymak; analar ağlamasın demek, politik mücadele vermek değildir. Aksine yanlış politikalar ve politik mücadeleler daha çok ananın ağlamasına yol açar.
Politik mücadele demek, günün ana ve acil görevini doğru tanımlamak ve onun için gerekli manevraları yapmak; bunun için gerekli esneklikleri gösterebilmek; örgüt ve mücadele biçimlerini uygulayabilmek demektir.
Günün en acil sorunu Erdoğan’dır. Nokta.
*
Hem CHP, hem de HDP’nin yapması gereken öncelikle doğru bir görev tanımıdır. Yakalanacak ana halkayı doğru tanımlamalıdırlar. Doğru tanımlamak da yetmez, buna uygun politik sonuçları çıkarmak ve kararlıca uygulamak gerekir.
Bu açıdan baktığımızda ne görüyoruz. Her iki parti de zaman zaman Erdoğan’ı temel sorun gibi koyuyorlarmış gibi görünüyorlar ama sonra ya bundan vaz geçmiş görünüyorlar ya da bunu mantık sonuçlarına götürmekten; gereğini yapmaktan uzak görünüyorlar.
Her iki parti de seçimin hemen ardından, Erdoğan Kaç-Ak Saray’da oturdukça ve Standart Cumhurbaşkanlığı yetkilerine geri dönmeyi açıkça kabul edip uygulamadıkça onu tanımayacaklarını ilan etmeliydiler.
Böyle bir tavır Erdoğan’ı geri adım attırabilir, hatta simdi Ateşkes’in sürmesini bile sağlayabilirdi. Bunun siyasi tarihte örneği de vardı. Bir zamanlar Demirel, Özal’a karşı benzer bir politika uygulamıştı. Şimdi her şey bunun için yüz kat daha uygundu.
Ama her ikisi de perspektifsiz ve inisiyatifi Erdoğan’a veren bir çizgi izlediler.
Erdoğan onların bu kararsızlığını gördükçe daha da cesaret bulup, kedinin fare ile oynadığı gibi bu iki partiyle oynamaya başladı.
Bunu en son seçim hükümeti ve Hükümet görevlendirmesi gibi konularda görüyoruz.
*
CHP ve HDP daha baştan, Erdoğan’ın Çankaya’ya çekilmediği, Kaç-Ak Saray’ı terk etmediği sürece Erdoğan’ı tanımayacaklarını, onun yetki gaspı yaptığını; yasalar dışına düştüğünü ilan etmeliydiler.
Peki, ne yaptılar?
Örneğin HDP, sanki üstüne vazifeymiş gibi, CHP-AKP hükümetini destekleyeceği yönünde açıklamalar yaptı. “Bakın ben ne kadar parlamenter sisteme uyumluyum, ne kadar uzlaşmacıyım” mesajı vermeye yönelik bir çizgiyi benimsedi.
Sorunu ve acil görevleri, yakalanacak ana halkayı doğru tespit etmekten çok uzak olduğunun örneklerini verdi.
Sorun hükümet kurulması değildi. Erdoğan kaç-Ak Saray’da oturduğu sürece, yasa dışına düşmüşlüğünü meşrulaştırma anlamına gelirdi her türlü davranış. Çünkü o Saray ya da “Külliye” yapısı gereği bir başkanın ve başkanlık sisteminin ihtiyacı olan bir mimariye sahiptir. Yapı İşlevden kopuk değildir. Yapı yoğunlaşmış işlevden başka bir şey değildir.
Bu nedenle, CHP ve HDP Erdoğan Çankaya’ya dönmedikçe, kendisini muhatap almayacaklarını ve tanımayacaklarını; onu tanımanın suça ortak olma ve fiili darbeyi meşrulaştırmak anlamına geleceğini ilan etmeliydiler.
Bunu yaptıkları takdirde, belki onu bugün yaptıklarını yapmasını engelleyemezlerdi ama en azından böyle dağınık ve ne yapacağını bilmez durumda olmazlar; yükselen bir direnişin ve muhalefetin billurlaşması için bir mayayı, bir katalizatörü halkın arasına yaymış olurlardı.
Onlar bunu yapmayınca ne yapacağını bilen ve karalı Erdoğan onlarla kedinin fareyle oynadığı gibi oynamaya başladı.
*
Şimdi dünkü duruma bakalım.
Seçimden hemen sonra, seçim yenilgisinin ardından, Erdoğan, Deniz Baykal’la ilk tuzağını hazırlar, CHP’yi tereddütte bırakacak ilk hamlesini yaparken, Baykal ile Külliye dışında görüşmeyi kabul etmişti. O zamanlar kendini zayıf hissediyor ve güç toplamaya çalışıyor; keşif devriyeleri yapıyordu.
O zamanlar gazetelerde CHP’nin başkanlık Sarayına çıkmayacağı gibi laflar dolaşıyordu. Bu koşullarda Baykal, Başkanlık sarayı dışında görüşmeyi kabul etmişti. Erdoğan da bu kabul etmişti, bu tavizi vermek zorunda kalmıştı.
Ama o CHP şimdi ne oldu.
Şimdi kararsızlıkları ile Erdoğan’dan kendisini Hükümet Kurmakla Görevlendirmeyi; Kaç-Ak Saray’a çağırılmayı bekler hatta bunun için, el altından rica minnet yalvarır duruma düştü.
CHP el altından haber uçuruyorlarmış, hükümet için görevlendirilirse, Erdoğan’la görüşmek için Saray’a giderlermiş.
Dua edelim de Erdoğan, hiçbir angajmana girmeden, onlar gibi el altından, sanki görevlendirme ihtimali varmış gibi haber salıp, Kılıcdaroğlu’nu Kaç-Ak Saray’a davet edip, sonra da anlaşamadık, olmuyor deyip iyice refüze etmez.
Nereden nereye!.
Sen bizi bir hükümet kurmakla görevlendir, biz gereğinde senin sarayına geliriz noktasına düşmek.
Selvi’nin şu satırlarına bakalım:
“Bugünkü köşe yazısında Erdoğan’ın ülkeyi seçime götürürken hangi yolu izleyeceğine dair ipuçları veren Selvi, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’na hükümeti kurma görevinin verilmesine dair bir sinyalin olmadığını ifade etti.
CHP’nin hükümeti kurma görevini almak üzere ‘Ak Saray‘a gitmek istediği yönünde iki üç ayrı kanaldan mesaj geldiğini belirten Selvi, “Ama tüm koalisyon formülleri tüketildiği için Erdoğan’ın, Kılıçdaroğlu’na hükümet kurma görevini vereceği yönünde bir sinyal alınmıyor” diye yazdı.” (Diken)
İşin kötüsü CHP aşağı tükürse sakal yukarı tükürse bıyık durumuna düşürmüştür kendini.
Erdoğan, davet etse, gitmese, hükümet kurmaktan kaçmış olacaktır; gitse, darbeci dediğini meşrulaştırmış olacaktır.
Onların bu tutarsızlığını ve kararsızlığını gören Erdoğan, seçenekler bitmiştir diyerek görev bile vermeyeceğini ilan ediyor.
Ama karşı tarafı tereddütte bırakmak, hem de havasını önceden yoklamak için bunun haberini verdiği yemekteki konuşmaları üzerinden uçuruyor. Eğer güç dengelerinde bir değişme olursa gereğinde manevra da yapabilmek için.
Yani koca CHP, aslında Erdoğan’ın paspası olmuş durumda. Kedinin fareyle oynadığı gibi oynuyor Erdoğan CHP ile.
*
HDP farklı mı?
CHP gibi HDP de hemen seçim hükümeti formülüne atladı. Tutarlı bir şekilde Erdoğan bir darbecidir, yasa dışı olarak iktidara el koymuştur noktasından hareket edip kararlı bir muhalefet stratejisi izleyecek yerde; Erdoğan’ın atayacağı Seçim Hükümeti formülüne, yine biz oyun bozan olmayız, uslu çocuğuz üslubuyla hemen atladı.
“Bugün toplanan MYK sonrası gündeme dair açıklamalarda bulunan HDP'li Bilgen, "Barışa dair bir program, konsept önümüze geldiğinde kapımızın herkese açık olduğunu bir kez daha ifade ediyoruz. seçim hükümetinden kaçınmayacağız. Seçmen iradesinin sandığa özgürce yansıyabileceği bir atmosferde seçime gidilmesi konusunda elbette sorumluluk üstleneceğiz. Farklı siyasi partilerin öncelikleri ve Türkiye'de barışa dair yaklaşımındaki farkları çok net görüyoruz. Biz istemezük tarzı bir siyasetten yana değiliz" diye konuştu.
Türkiye'nin fiilen darbe süreci yaşadığını ileri süren Bilgen, "Somut bir sorun var önümüzde. Türkiye fiilen darbe süreci yaşıyor. Şehirlerde olağanüstü hal ilan ediliyor. Bu ortamdan çıkmak ve bir an önce herkesin can güvenliğini sağlanması için ne gerekiyorsa onu yapmak gerektiğini düşünüyorum" dedi.” (Diken)
Yani aslında HDP, Erdoğan’ın sarayına çıkmayı, onun elini sıkmayı kabul etmiş oldu.
Erdoğan, HDP zokayı yutunca, başladı oltayı çekmeye. “Hoop o kadar kolay değil. Kimin bakan olacağına da ben karar veririm.”
Yine Selvi’nin yazısından:
“Selvi, Erdoğan’ın kafasındaki seçim hükümetinin yol haritasını ise şöyle anlattı: “İki aylık bir seçim hükümeti kurulacak. HDP de hükümette yer alacak. Ancak hükümeti kurma görevini Erdoğan verecek ve kimin bakan olacağına da kendisi karar verecek.” (Diken)
Bu durumda muhtemelen, HDP seçim hükümetine girmeyecek veya girerse rezil duruma düşmemek için girmemek zorunda kalacak; CHP de HDP girmediği için girmeyecek. Böylece Erdoğan tamamen kendi hükümetiyle devam edecek. Sonra da seçimleri muhtemelen bir yıl veya Nisan’a kadar erteleyerek. Bu arada kan gövdeyi götürecek. HDP muhtemelen soluk alamaz olacak, HDP’li seçmen oy veremez duruma düşürülecek. Ve seçimleri Erdoğan alacak tek kişi yönetimini kuracaktır.
Kimileri hala son ankette AK Parti yüzde kaça düştü diye oyalansın; kimileri halkın sağ duyusu seçimlerde Erdoğan’a ders verecektir desin. Sahte hayaller devam etsinler. Yaşayan görecektir. Erdoğan’ın her şeyi yapmaya hazır olduğunu; birbirinden cüretli, bu kadar da olmaz denilen hamleler yapacağını görecektir.
Muhalefet, eğer böyle giderse dün kabul edilmez buldu şeyleri kabul eder hatta savunur durumda bulacaktır kendini. Dün saraya çıkmayız diyorlardı, bugün çıkmak için kuyruğa giriyorlar. Bugün çıkmak için kuyruğa giriyorlar; yarın ayaklarına kapanacaklar.
*
Şimdi, öylesine köşeye sıkışmış bulunuyor ki bu partiler, ne yaparlarsa yapsınlar Erdoğan’ın elini güçlendireceklerdir.
Eğer Erdoğan’ın bu koşulunu kabul etmeseler, Erdoğan, kendi istedikleriyle hükümeti kuracaktır; hem de kendilerini oyunbozan durumunda bulacaklardır.
Eğer etseler, hem Erdoğan’ı meşrulaştıracaklardır hem de onun oyuncağı olacaklardır.
Üstüne üstlük, bu durumda Erdoğan böylece bakan olarak atayacağı isimler aracılıyla, onların içine de kendi zehrini akıtma, bölme, tereddütte bırakma imkanı bulacaktır.
*
CHP ve HDP’ye tekrar çağrı yapıyoruz. Erdoğan’ın bir darbe yaptığını söylediniz.
Eğer bunu gerçekten inanarak, doğru olduğunu düşünerek söylüyorsanız ve ciddi politikacılarsanız, bunun gereğine uygun davranınız.
Bu darbeciyi tanımadığınızı ilan ediniz.
Bu darbe yönetimini tanımadığınızı ilan ediniz.
Halkı da bu darbeciye karşı pasif direnmeye; yasal çerçevede sokaklara çıkarak mitingler yaparak protesto etmeye çağırınız. Milyonlar sokaklara çıktığında Erdoğan orada daha fazla duramaz.
Bugün temel sorun Erdoğan’dır.
Erdoğan orada durdukça ne barış, ne hukuk geçerli olabilir.
Tüm güçler Erdoğan’a karşı seferber edilmelidir.
Romalı Cato’nun her konuşmasının sonunda “Kartaca yıkılmalıdır!” dediği gibi.
“Erdoğan gitmelidir!..”
Ya da Hasan Cemal gibi:
“Baş sorun Erdoğan’dır. Nokta.”
Demir Küçükaydın
19 Ağustos 2015 Çarşamba
Son Haberler
Sayfalar
Irak Kürdistanı’nda “bağımsızlık kararı”na karşı politik tavır ne olmalı?
Ezilen bağımlı tüm ulusların kendi kaderlerini tayin etme hakkı tartışmasız bir haktır. Bu hakkı hiç kimse bir ulusun elinden alamaz. Ulusun ayrılırken, önderliğinin gerici ya da ilerici olması da kaderini tayin etmede belirleyici değildir. Lenin ve Stalin ulusal meselenin bu can alıcı konusunda; “ulusların kendi kaderlerini tayin etmeleri ilkesi, tarihi-iktisadi bakımdan, siyasi kaderini tayin etme, siyasi bağımsızlık, ulusal bir devletin kurulmasından başka bir anlama gelemez” diyerek soruna tartışmasız bir çözüm getirmişlerdir.
ABD hakemliğinde “boğa güreşi” Katar gerçeği ve devrimci tavır
Arap yarımadasının doğusunda yer alan 2.5 milyon nüfusa sahip Katar, Suudi Arabistan’ın bir anda tüm dünyaya açıkladığı; “Katar, terör örgütlerini barındırıyor, yayın organlarında terör örgütlerinin propagandasını yapıyor, Suudi Arabistan ve Bahrenyn’de İran bağlantılı ‘terör’ eylemlerini finanse ediyor, Yemen’deki Hutsi militanlarını destekliyor” açıklamasının ardından 6 ülke ardarda açıklama yaparak Katar’la ilişkilerini kestiklerini, ülkelerindeki Katar elçiliklerini kapacaklarını ve Katar vatandaşlarının 14 gün içinde ülkelerini terk etmelerini istedi.
„Sosyal Medya“ paylaşımları ve ‘kişilik’ (1.Bölüm)
“Sosyal medya” paylaşımları denilen, özünde “sanal alem” olan bu alandaki hastalıklara, yozlaşmaya, kişilik ve ahlaki tükenişe dikkat çekmek gerekiyor. Bunun için yazı boyunca ifadelendirmeyi “sanal alem” olarak kullanmayı doğru buluyorum. Zira, “sosyal medya” olarak ifade edilmesini ise kısmen bir manipülasyon olarak görürken, ifade anlamını tam karşılığıyla bulmadığını düşünüyorum. Sosyalleşmek orada olmak, direkt yaşamak, temas etmektir!
Adalet yürüyüşü
MİT tırları davasında CHP milletvekili Enis Berberoğlu’na 25 yıl ceza verilerek tutuklanması karşısında CHP genel başkanı Kılıçdaroğlu ''adalet'' talebi ile Ankara’dan İstanbul a bir yürüyüş başlattı. Bugün yürüyüşün 5. günü.
HDP milletvekillerinin dokunulmazlıkları kaldırılınca ve tutuklanırken, dokunulmazlıkların kaldırılmasına ''anayasaya aykırı olmasına rağmen oy vereceğiz'' diyen CHP bugün tutuklanmalarla ilgili sıra kendilerine gelince feryadı figan etmeye başladılar.
2017 Fransa parlamento seçimleri sistemin tıkanması mı?
Fransa Cumhurbaşkanlığı ile 11 ve 18 Haziran 2017 tarihlerinde 2 tur şeklinde olmak üzere gerçekleştirilen parlamento seçimleri, sonuçları ve etkileri ile ortaya ilginç bir panorama çıkartmıştır. İlk dikkat çeken olay katılım oranının giderek düşmesi ile ortaya çıkmıştır. Öyle ki, 11 Haziran’da gerçekleştirilen ilk turda 5. Cumhuriyet seçimlerini tarihinin en düşük katılımı % 49 olarak ortaya çıkarken, bir hafta sonra gerçekleştirilen 2. Tur da bu oran % 42’lere kadar gerilemiştir.
Oğlum(uz) ölümsüzdür (*)
“ve hiç istemedim seni unutmak.”[1]
“ve biz pimi çekilmiş yürekle/ dalmıştık karanlığın ortasına/ dilimizde kurtuluş türküleri mataramızda ab-ı hayat/ ve düşerken/ özgürlük renginde bir gülüş vardı yanağımızda,”[2] haykırışını anımsatıyor bize hep…
Dal gibi, civan mert bir delikanlıydı; bakmaya kıyamadığım(ız), gözümüzden esirgediğim(iz) oğlum(uz)du
Ve birgün, bize “Öldü” dediler.
Elimizin ayağımızın canı çekildi; donduk kaldık, kaskatı.
Tek bir kıvılcım tüm bozkırı tutuşturabilir!
Türkiye'nin içinde bulunduğu mevcut durum düzenin yarattığı sorunları çözemediği gibi daha zorlu bir sürece giriliyor. Devletin yönetici kademelerindeki iktidar kavgası ve ezilen sınıflar üzerindeki baskı ve sömürü mekanizması egemen güçleri daha saldırgan kılıyor. Bunun sonucu devlet erki emekçi kitlelere, Kürt ulusuna ve tüm ezilen kesimlere yönelik baskı ve tahakkümünü giderek daha üst boyutlara tırmandırıyor. Devlet bu saldırılarıyla toplumu sindirmeyi hedefliyor. Onlar üzerindeki egemenliğini pekiştirmeyi amaçlıyor.
CHP'de mi Adalet arıyor? Davut Kurun
CHP istanbul milletvekili Enis Berberoğlu tutuklanınca,CHP bütün illerde adalet yürüşüsu başlattı. Adalet arıyor. Kılıçdaroğlu, “adalet herkese lazımdır. Adalet için bir bedel ödenmesi gerekirse, bu bedeli ödemeye hazırım” diyor. Kılıçdaroğlu hala anlamamış, Adalet için bugüne kadar bedel ödiyen, Kürteler, Ermeniler, Rumlar, komünistler ,1970 sonrası da demokrasi güçleri, kürdistan halkıdır, dün CHP bugünde AKP diktatörlügüne karşı adaleti savunup bedel ödediler. Adaletin sahipleri bedel ödeliyen bu güçlerdir. AKP ve CHP ancak adaletsizliğin temsilcisi olabilirler.
“İktidar savaşında, proletaryanın, örgütten başka bir seçeneği yoktur!”*
"1980’li yıllara göre “sol muhalifler” olarak isimlendirilebilecek kesimler içerisinde örgüt ve örgütlenme meselelerine yaklaşımda çok ciddi değişimler yaşanmıştır. Aslında bu değişimler birden bire ortaya çıkmadı. Avrupa’da gelişen Batı Marksizm’inin yanısıra Latin Amerika’nın bilinen anarşist ve Troçkist etkilerinin ideolojik/politik alandan sonra doğal bir sonuç olarak örgütsel alana da yansımasıydı yaşanan. Türkiye özgülünde elbette ki hesaba katılması gereken etmenlerin sayısı az değildir.
15-16 Haziran'dan Gezi'ye
Her toplumsal olayları hazırlayan ekonomik ve siyasal koşular vardır. 15-16 Haziran Büyük İşçi Direnişi’nin hazırlayan da koşullar vardı. Her şeyden önce kapitalist sanayide önemli bir gelişme olmuştu. Ve bu alanda çalışan işçi sınıfı sayısı nicelik ve nitelik olarak bir gelişme göstermişti.
Devrimci'ler ölür ama devrimler sürer ;
İttihat ve Terakki Partisi'nin,'' Yeni Türkiye '' versiyonu olan AKP Erdoğan iktidarı,15 yıllık icraatları ile hem Türkiye,hem de ortadoğu coğrafyasında tehlikeli ve savaş kışkırtıcısı olarak tehlikeli olmaya devam ediyor.Osmanlı'nın son döneminde Talat,Enver,Cemal üçlüsünün çılgın politikaları ülkeyi savaşa sokmuş,Ermeni soykırımı'nı planlayarak yeni bir yüz yılın başlangıcında insanlığa karşı suçlar işlemişlerdir.İ ve T Partisi'nin yüz yıl önceki politikalarının bir ve aynısını bugün hayata geçirmeye çalışan Erdoğan kliğinin bölge ülkeleri ile barışık olmayıp savaş içinde olması kaygıland